Conan

Ik moet eerlijk zijn: ik was geen fan van Marq van Broekhoven. “Peer de Plintkabouter” vond ik een niet zo denderend getekende gagstrip met doorgaans vrij voor de hand liggende pointes  en “Marq denkt” heb ik niet gelezen. Maar na het lezen van de eerste “Jodocus de barbaar” ben ik van gedacht moeten veranderen. (PM)

Jodocus dook voor het eerst op in het Nederlandse stripblad Eppo maar werd intussen, na slechte cijfers bij een referendum onder de lezers, alweer afgevoerd. Uitgeverij Strip 2000 viste het personage echter op en gaf het eerste album uit.

Jodocus de barbaar is een regelrechte parodie op Conan the Barbarian en andersoortige fantasystrips. Van Broekhoven smokkelt ook enkele gegevens uit sprookjes het verhaal binnen. Toch is deze strip meer dan een simpele parodie. Van Broekhoven gebruikt enkel de uitvergrote basisgegevens van eerdere barbaren en vertelseltjes, niet de gebruikelijke plotlijnen.

Die plotlijn is in se ook niet zo bijzonder. Het gaat hier om een Cyrano de Bergeracesque persoonsverwisseling in een romantische relatie.

Dat klinkt misschien allemaal niet zo wervend. Waarom heb ik mijn mening over van Broekhoven dan herzien? Wel, de strip moet het niet hebben van de plot, belangrijker zijn de humor en de bizarre personages. In de trant van Donjon weet van Broekhoven met situatiehumor en grappige dialogen een zeer entertainende fantasystrip te maken. Orkachtigen die spreken over “lieve, tere vlindertjes”, een queeste naar een waterval die om de hoek blijkt te liggen, dat soort dingen.

Hoe onnozel de humor soms ook is, ik ben er voor gevallen. Dat ik niet plat ging voor “Peer de plintkabouter” en wel voor deze strip ligt deels aan de vorm. De absurditeit van van Broekhoven lijkt beter te werken in een ruimere setting.

Het metier dat hij opgedaan heeft door jarenlang Peer strookjes te tekenen gaat hem ook goed af in deze langere strip. Eén van de meest in het oog springende pluspunten aan deze strip is immers de timing en het ritme.

En ook met de tekeningen valt het me mee. Van Broekhoven is nog steeds geen meestertekenaar maar zijn stijl is wel geëvolueerd met deze strip. Zo zit er meer detail in de achtergrond of soms net niet, maar dan gebruikt van Broekhoven wel een gestilleerde decor met mooi afgewerkte silhouetten van een bos of iets dergelijks.

Ook de inkleuring doet veel. Die is simpel maar doeltreffend en heft de tekeningen naar een hoger niveau dan voorheen.

Op zich een spijtige zaak dat deze strip niet meer in Eppo verschijnt. Misschien omdat het een buitenbeentje is? Alleszins, ik heb het voor buitenbeentjes en deze strip gaat op de stapel “te bewaren”. Achteraan in de strip staat alvast een tweede album aangekondigd. Jottum.

Jododcus de barbaar nr. 1 – Een prinses ontsnapt

Marq van Broekhoven

Strip 2000

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Vaart

Die facelift werd ingezet met album nr. 47: “Onder de Seine”. Morvan en Munuera bleven aan het roer staan tot en met album nr. 50. Nadien nam Fabien Vehlmann (Alleen, Green Manor) de schrijfstok over en Yoann (Donjon Monsters) de tekenpen.

In “De schaduwzijde van Z” volgen de gebeurtenissen elkaar in razendsnel tempo op. Robbedoes, Kwabbernoot en Graaf Pancratius (de Zonnebloem van dienst) worden bijvoorbeeld aan het begin van het verhaal wakker op de maan. Een oude bekende van hen: Z, heeft hen ontvoerd om hen zijn nieuwe onderzoeksproject voor te stellen. Dat project wordt financieel ondersteund door een corporatie die, om wat return on investment te krijgen, eveneens een vakantieoord voor de superrijken op de maan heeft neergepland. En dan gaan de poppen aan het dansen.

Sabotage, vernielde hotelkamers, weerwolven, zonnestralen, verraad, complotten, enzovoort. Veel tijd voor karakterontwikkeling is er niet in dit album. Nu, voor mij is dat absoluut geen probleem. Albums met enkel actie hebben een relaxerend effect op mijn geest.

De plottwist worden afgewisseld met grappige situaties en hilarische nevenpersonages, met als toppers het hoofd van de security, een amalgaam van de gehele cast van “The Expendables”, en een rijke jonge popster genre Avril Lavigne. (ik kon op niemand anders komen, ben ik nu oud?) Er zitten ook redelijk wat amusante cameo’s en verwijzingen in deze strip. Geen voorbeelden. Ik wil uw puzzelplezier niet verpesten. De plottwists en grappen zijn niet allemaal even geslaagd en geloofwaardig maar zijn steeds op zijn minst entertainend en onderhoudend.

Extra pluimen gaan naar Hubert, die de inkleuring verzorgde. De sfeervolle scènes op de maan en het modernistisch aandoende decor dat Yoann aan het papier toevertrouwde worden door Hubert zeer doeltreffend en atmosferisch ingekleurd.

Conclusie: entertainend, grappig en zwierig. Dat kan dienen als een fantastisch voorgerecht. Ik hoop in een volgend deel echter wel dat er beetje gas terug wordt genomen om de karakters tot hun recht te laten komen. Kwestie van als lezer emotioneel geïnvesteerd te raken. Vroeger was dat iets voor vrouwen en stationsromannetjes, maar als nieuwe man weet ik dat ook wel te appreciëren. Zo. En nu terug naar de afwas.

Robbedoes en Kwabbernoot nr. 52: De schaduwzijde van Z
Fabien Vehlmann: tekst
Yoann: tekeningen
Hubert: kleur
Dupuis

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

De surrealiteit der dingen

“Wat wij moeten weten” draait echter meer rond de moeder en de twee broers van Karel. We krijgen dus een inkijkje in de ruimere familiecirkel van Karel Germonprez.

“Moedre” leeft samen met haar zoon Valère in een stil en rustig Vlaams dorp. In de eerste twee delen van de stripreeks wordt er vooral op hen gefocust. Valère is een jonkman die nog steeds bij de steeds meer met haar gezondheid sukkelende Moedre inwoont. Linthout weet de relatie tussen de twee zeer scherp te beschrijven. Valère en Moedre lopen dag in dag uit op elkaar te kankeren maar onderhuids broedt een duidelijke liefde voor en afhankelijkheid van elkaar.

Broer Roger is gelukkig getrouwd en komt semiwekelijks over de vloer bij Moedre, alwaar hij zich te goed doet aan een sloot of twee alcohol. Dat alcoholgebruik lijkt zich te ontwikkelen als een tweede verhaallijn in de strip.

Chronologisch gezien speelt deze strip zich af voor en tijdens “Het jaar van de olifant” en handelt hij eveneens over de repercussies daarvan. In “Wat wij moeten weten” wordt er echter meer ingezoomd op wat dat met Moedre en de rest van de familie doet.

Linthout schetst in deze strip het simpele dorpsleven dat mij persoonlijk zeer bekend voorkomt: blijven plakken in dorpscafés, argwaan tegenover “De grote stad”, de bakker die aan huis komt leveren, … Het feit dat dat gevoel van herkenning bij mij in zo’n grote mate aanwezig was bewijst dat Linthout zijn tableau op voortreffelijke wijze weet te scheppen.

Mensen die “De helaasheid der dingen” gelezen of gezien hebben zullen eveneens enkele thematische gelijkaardigheden ontdekken. Denk nu niet dat deze strip een doorslag is van “De helaasheid…” Het verhaal dat Linthout vertelt is van een totaal andere orde en bovendien heeft niemand het monopolie op het kleindorpelijke drama.
Wat het meeste opvalt aan de strip en waar ik het meeste van genoten heb is het surrealisme dat Linthout, meer nog dan in “Het jaar van de olifant” in het verhaal binnensmokkelt. Zo is Valère een onverbeterlijke knutselaar die de zotste gebruiksvoorwerpen in elkaar flanst. Ik wil niets verklappen maar hetgeen hij uitvind om Moedre uit zijn persoonlijke lade te houden heeft hilarische gevolgen.

Ook een goede vondst is het regeltje tekst waarmee Linthout elk hoofdstuk afsluit. Dit is meestal een droge, puur praktische en beschrijvende zin die op komische wijze iets over het gehele stripverhaal zegt.

Linthout hanteert voor deze strip dezelfde stijl als voor “Het jaar van de olifant” en presenteert ons zijn afgewerkte potloodschetsen. Deze zet verhoogt de geloofwaardigheid van het verhaal want hoewel hij op dezelfde cartooneske manier als voor zijn Urbanusstrips tekent is het juist dat rauwe en onafgewerkte dat de gebeurtenissen realistischer doet overkomen.

 “Wat wij moeten weten” verenigt het komische met het tragische en weet op beide vlakken de juiste noten te raken. In principe weet Linthout de humor, de setting, de stijl en de thematiek van “Het jaar van de olifant” en de Urbanusreeks te vermengen met elkaar. En tot nog toe pakt die mayonaise zeer goed.

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Charlotte Dumortier studeerde dit jaar af aan Sint-Lukas Brussel. Als masterproef maakte ze zeven boekjes met korte gags over een eenzame ruimtevaarder die ze Murphy doopte. Johan Stuyck, die lesgeeft op Sint-Lukas, vond die boekjes zo goed dat hij haar voorstelde om ze uit te geven bij Oogachtend. Maar wat vinden wij daarvan? (PM)

Dat had een warboel kunnen worden ware het niet dat Dumortier het effect van de verschillen tussen de gags weet te breken door het tussenvoegen van op zichzelf staande, meestal paginagrote tekeningen. Die fungeren als een soort van rustpunt en herbergen soms een grap op zichzelf. Ze weet die prenten ook inhoud te geven door erin te verwijzen naar eerdere of nog komende gags en ook dat werkt de cohesie van het boek in de hand.

De avonturen van Murphy eindigen steeds op dezelfde manier: de dood van de (anti)held. Dat moet aan de ene kant een enorme steun geweest zijn bij het maken van de strips omdat men op die manier toch enige scenariële houvast heeft, maar aan de andere kant kan dat uiteraard ook leiden tot herhaling en autoplagiaat. Dumortier weet die valstrikken zeer goed te ontwijken. Murphy kent een gigantisch gala aan levenseindes die vrijwel allemaal even grappig als onverwacht aankomen.

De tekeningen zijn van een hoog niveau en doen zeer “poppy” aan. Zonder Dumortier op hetzelfde niveau te willen zetten, ze staat nu eenmaal nog maar aan het begin van haar carrière, zou ik haar toch in dezelfde map klasseren als een John Kricfalusi of een minder gedetailleerd tekenende Paul Pope. Dumortier abstraheert veel meer dan die laatste maar qua feel vind ik haar vergelijkbaar.

Liefhebbers van strips als Hägar De Verschrikkelijke zijn waarschijnlijk aan het foute adres bij deze strip omdat al de vormexperimenten de traditionele lezer misschien wat zullen afschrikken maar eenieder met een open geest en wat kloten aan zijn of haar lijf zal zich door de aanschaf van deze strip geen buil vallen.

Murphy’s Miserable Space Adventures

Charlotte Dumortier

Oogachtend

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Geboeid

De collectie “Getekend” van Le Lombard zorgt steeds voor lekker leesmateriaal. De imprint bestaat al meer dan vijfentwintig jaar en heeft nog geen 40 albums opgeleverd. Dat wil zeggen dat men streng selecteert voor opname. Goed zo. Ook “Mezek” staat garant voor een interessant uurtje lezen. (PM)

In deze strip is actie en techniek zeer belangrijk aangezien het verhaal over piloten en oorlog handelt. Ik ben geen ingenieur maar de vliegtuigen die Juillard op het blad zet lijken me technisch extreem goed onderbouwd. En dat draagt toe aan de smaak van het geheel nietwaar?

Denk bij deze strip nu alstublieft niet meteen aan Buck Danny of iets dergelijks. Het verhaal dat scenarist Yann uit zijn mouw schudt is toch iets serieuzer van aard. Het boek speelt zich af in 1948 en handelt over de Israëlische staat in haar kinderschoenen. In die periode voerde Israël oorlog met Egypte maar beschikte het amper over goede vliegtuigen en piloten. Daarom werden die ingehuurd en blijkbaar zaten daar ook Duitsers tussen die in WOII meegevochten hebben.

Zo’n gegeven lijkt me extreem interessant maar blijkbaar liep scenarist Yann al jaren te leuren met zijn project. Het was pas toen Juillard erover las in een interview met Yann en de man contacteerde dat het project, pun 100% intended, vleugels kreeg.

Ook het feit dat alle in de strip gegeven historische informatie nieuw voor me was kon me enorm bekoren. Men is blijkbaar nooit te oud om bij te leren. Aan de andere kant is juist die informatie één van de enige minpunten van deze strip. Soms wordt er iets te lang gepalaverd en zijn de tekstballonnen iets te zeer volgestouwd met woordjes om goed te zijn. Maar dat is uiteraard mijn persoonlijke smaak. Ik ben er zeker van dat de geschiedenisliefhebbers onder jullie met veel plezier deze teksten tot zich zullen nemen.

Gelukkig is er ruimte voor intrige en ook wat sexy time. Björn, het hoofdpersonage houdt er relaties met drie verschillende vrouwen op na en blijkt heel wat geraamtes in zijn kast hebben te zitten. Naarmate die er komen uitkletteren wordt het verhaal, na een vrij trage start, ook spannender.

Een waardevolle toevoeging aan “Getekend” en een aanrader om onder de kerstboom te leggen voor papa, mama, opa, oma, jezelf of je lief. In zoverre dat wij dikke, zweterige, oude striplezers uiteraard een lief hebben. Cue: verontwaardigde reacties van mensen die geen gevoel voor humor, relativering en/of zelfspot hebben.

Mezek

Tekst: Yann

Tekeningen: André Juillard

Le Lombard

Collectie Getekend

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Goud

Als ik nu, enkele dagen later, aan Strip Turnhout terugdenk dan zie ik chaos: standjes, vluchtige gesprekken, dansen, alcohol, prijsuitreikingen, signeersessies, interviews, hapjes, maagzuur, sketch battles, wijzen, nawijzen, Kiekeboes, Adhemars en dergelijke meer. Gelukkig heb ik daar ook enkele strips opgepikt want die zijn toch de hoofdgasten op zo’n festival. Omdat het er zoveel waren bespreek ik er meteen, snel en summier een aantal van de kortere. Later volgen van andere strips misschien nog meer uitgebreide recensies. En avant! (PM)

Kreukelzone: de stripdagboeken van Sandra de Haan – Eigen beheer

Sandra de Haan keert na het grote verzamelalbum “Hokjesdenken” terug naar het kleinere, meer handzame en ook goedkoper formaat van boekjes in eigen beheer en dat doet ze goed. Realistisch-humoristische overpeinzingen over het leven van alledag. De grappen drijven meestal meer op de gedachtegang van Sandra dan op een pointe. De Haan is een meesteres in het observeren en is op haar best als ze bepaalde types omschrijft: de theatermaakster, de carrièremaakster, de spiritualiste, enzoveert. Net (en waarschijnlijk ook een beetje) echt (waar).

Bunbun: Carrots Included – Mattt Baaij – Syndikaat

Op het eerste gezicht zou je Bunbun, een schattig lief konijntje, laten aansluiten in het rijtje van zoethouders voor klein grut. Als men deze korte gags echter van dichterbij bekijkt ontdek je echter heel wat bloed, seks en sadisme in de kleurrijk geïllustreerde grappen. Nice.

Baaij goochelt op overtuigende wijze met de conventies van bepaalde bekende grappen: de gestrande reiziger op het onbewoonde eiland, de zelfmoordterrorist, de prinses in de door een draak bewaakte toren, … en al evenzeer met de conventies van de strip zelf. Zijn figuren durven al eens de rand van de prentjes en de grenzen van het fatsoen te overtreden. Dat smaakt naar nog.

Liefs uit Riga – Mijn eerste keer – 2017 –Oh My God! – Aimée De Jongh – Eigen beheer

Aimée de Jongh is een veelzijdige tekenares en dat bewijst ze met deze vier boekjes. Het lijkt wel of ze voor elk verhaal een nieuwe stijl uitdenkt. Of voor elke nieuwe stijl die ze wil uitproberen een verhaal bedenkt.

In “Oh My God!” worden als kerstkaarten vermomde cartoons rond de Bijbel verzameld. Vrolijk ingekleurde klare lijn tekeningen die variëren van monkellach tot hilarisch.

“Liefs uit Riga” is veruit het mooiste boekje. Het is geen strip, eerder zijn het geïllustreerde e-mails waarin het verslag van de deconstructie van een relatie wordt gedaan. De Jongh verheft vrij doordeweekse teksten tot poëzie door ze te ondersteunen met via computertechnieken geverfde stillevens.

“Mijn eerste keer” is het autobiografische verslag van een eerste keer. Welke eerste keer, dat moet u zelf maar ontdekken. Kort maar grappig, lief en tevens een in het verhaal geïntegreerde mengeling van twee stijlen.

“2017” werd geschreven door Thijs van Domburg. Het verhaal speelt zich af in de toekomst en maakt gebruik van een aantal voor de hand liggende science fiction elementen: tijdreizen, zwervende bendes plunderaars en dergelijke meer. Het wordt echter van de middelmatigheid gered door de humor en de Nederlandse setting van het verhaal. Met een speciale bijrol voor een Belg. Altijd grappig om te zien hoe de Nederlanders over ons denken.

Geluk in Chernobyl! – Saltooo - Universitas

Saltooo timmert al geruime tijd aan de weg en dat zorgt ervoor dat die weg er steeds beter uitziet. Met een zeer neutrale en daardoor herkenbare stijl presenteert hij in dikke lijnen en felle kleuren zijn kijk op de wereld. Gelukkig weet hij zijn stijl naast neutraal ook herkenbaar te maken zodat zijn werk boven dat van mindere cartoonisten uitsteekt.

Het belangrijkste voor een cartoon is echter de grap. Saltooo’s werkterrein strekt zich uit van de actualiteit tot de woordspeling en de absurde hersenkronkel. Voor enkele cartoons moest ik moeite doen om ze te snappen. Dat kan misschien de bedoeling zijn maar bevordert het fastfoodprincipe van het medium niet. Andere cartoons waren dan weer hilarisch en humor op het eerste gezicht. Een boekje om voor de humorliefhebbende gasten in mijn toilet te leggen. En dat is een groot compliment.

Klote vakantieboek – Hallie Lama – Xtra

Hallie Lama maakt vuile grapjes in een ranzige stijl. Geen voer voor Kuifjefans dus maar des te meer spek voor de bek van mensen die van dingen houden met een hoekje af. In zijn kenmerkende krabbelstijl presenteert Lama ons een reeks cartoons die hij voor de verandering verkleed als een vakantieboek.

Hoewel de cartoons als vanouds goed zijn voor enkele luide lachuitbarstingen blijkt het beste aan dit boek de lange verhalen te zijn. Het eerder in “Pulpman” verschenen “De koning van de uien” en een 24 Hour Comic, “Tante Bertje”, bewijzen niet alleen dat Lama ook overweg kan met een langer verhaal, maar dat hij er nog beter in is dan in cartoons. Pas hier komt zijn absurdisme helemaal tot zijn recht, mede door de van de pot gerukte plotwendingen die men in een cartoon nu eenmaal niet kan uitvoeren. Fans van droge, surreële humor à la Groot-Brittannië: u weet weer wat te kopen.

Alexander De Grote – Bart Proost – Brabant Strip VZW

Tijd voor een bekentenis. Jaren geleden wezen we op basis van enkele pagina’s de strip “Alexander De Grote” af voor Plots Stripmagazine. Ten onrechte blijkt nu. In ons voordeel spreekt echter dat wat de strip echt goedmaakt pas overduidelijk wordt als je een tiental afleveringen gelezen hebt.

Eerst en vooral valt de goed uitgewerkte cast op. In deze historische sitcom is de hiërarchie van de personages zeer belangrijk: Alexander zelf die met een minderwaardigheidscomplex sukkelt, de kruiperige en soms spottende leermeester Aristoteles, de bazige echtgenote: stuk voor stuk doordachte en effectieve personages.

Ten tweede zijn er de historische gebeurtenissen rond Alexander die Bart Proost een eigen humoristische draai weet te geven in zijn gags.

Proost kleurt zijn hoekige tekeningen in met pasteltinten en weet zelfs zijn kleurgebruik een eigen stijl mee te geven door niet enkel de lege vlakken maar ook de lijnen zelf te kleuren.

Proost slaagt erin een humorstrip te maken die iedereen in het gezin kan lezen zonder te braaf of saai te worden en dat valt niet zoveel voor. Aangenaam leesvoer voor alle leeftijden dus.

De Lijn nr. 7: De Historische Lijn – Uitgeverij Tangent

De Lijn is één van de weinige smallpress anthologieën die er nog bestaan op de Nederlandstalige markt en alleen dat is al een goede reden om het blad te kopen. Misschien is dat geen aanleiding genoeg voor u dus moet u maar overtuigd worden door de inhoud.

“De Lijn” werkt elk nummer met een thema en dat is dit keer “geschiedenis”. Dat is meteen ook het enige wat de strips in dit blad met elkaar gemeen hebben. Elke stripmaker benadert het thema vanuit een andere hoek: van science fiction tot humor en van drama tot sprookje. Dit levert een even eclectische als entertainende leesrit op. Tekenstijlen en verhalen zijn zo verscheiden dat het ook niet anders kan of hier zit iets tussen dat u zult smaken. En voor 3,5 euro levert dit blad ook meteen een zeer grote prijs/kwantiteit/kwaliteit. Niet twijfelen: gaan.

Zo, en nu ga ik even rusten.

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Swanky

Het verstrippen van “literaire” romans kent een hoge vlucht. De redenen daarvoor zijn legio. De makers willen een hoogstaande strip maken, het medium strip op een hoger niveau tillen, maken een adaptatie die op creatieve wijze omgaat met het bronmateriaal of willen simpelweg op de kap van een succesvol verhaal wat kluiten binnenrijven. “Aan boord van de Morgenster” is een adaptatie van een roman van Pierre Mac Orlan maar is duidelijk een werk van liefde. Vermoed ik. Als Riff Reb’s, de maker, geld had willen scheppen had hij wel Harry Potter of zo proberen verstrippen. (PM)

Het verhaal heeft niet echt een plot en bestaat eerder uit korte verhalen die chronologisch het verhaal van een jongen die piraat wordt en later, als oude en verbitterde man, terugkijkt op zijn leven. De kracht van de verhalen ligt enerzijds in de historische correctheid, Reb’s heeft zich enig opzoekwerk gepermitteerd, en anderzijds in de poëtische benadering van de piraat: eenzaamheid, verliefdheid, woede, moordlust: allen aanwezig.

De verhalen variëren  van zeer goed tot slechts entertainend. Enkele slagen er niet meteen in om de inhoud of de sfeer die Reb’s waarschijnlijk wou overbrengen uit te beelden. Een roman adapteren is geen makkelijk werk, men moet zeer kundig zijn in het kiezen wat je overbrengt en wat je weg laat.

Hoewel ik een rothumeur, het vliegend schijt en de kriebels krijg van te overdreven literair taalgebruik slaagt Reb’s (en dus ook de vertaler) erin om de grens naar semipoëtische drek niet te overschrijden. Er staan enkele pareltjes van beschrijvende zinnen in dit boek. Dat is doorgaans geen gewoonte in strips en alleen daarom al is dit boek het aanschaffen waard.

Reb’s, echte naam Dominique Duprez, werkt al enkele decennia in de stripwereld en het minste wat je van zijn tekeningen kunt zeggen is dat ze kundig vervaardigd zijn. Reb’s hanteert een krasserige stijl. Geheel naar één van de door Scott McCloud omschreven stripprincipes dat handelt over realisme in decor en identificatie met de personages in de strip, laat hij die stijl in de achtergronden neigen naar realisme met veel arcering terwijl hij de personages net iets cartoonesquer tekent. Volgens McCloud ervaren we een verhaal als spannender en echter als de achtergronden meer waarheidsgetrouw zijn en leven we meer mee met stripfiguren als die uit simpele gelaatstrekken zijn opgetrokken. Zie ook dat heilig boontje met zijn kuif.

De inkleuring is monochroom en wisselt van verhaal tot verhaal. Soms, ter bekomen van een bepaald effect, verandert het palet ook in hetzelfde hoofdstuk. Ik kan niet zeggen dat ik er wild van ben. Doeltreffend: ja, sfeervol: ja, maar iets zegt me dat de tekeningen van Reb’s in volle kleurenpracht nog beter tot hun recht zouden komen.

Iedereen die enkel serieuze strips en graphic novels leest maar stiekem toch nog altijd een beetje een belhamel is die zich de schrik der zeven zeeën waant zal met volle teugen van dit boek kunnen genieten.

Aan boord van de Morgenster

Riff Reb’s

Silvester

HC – € 19,95

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Evenwicht

Jarbinet is als stripmaker vooral bekend om “De as van de Katharen” maar kwam in 2009 op de proppen met een tweeluik rond WOII: “Waar de mannen vallen” en “Morgen zullen wij er niet meer zijn”. Dat tweeluik verscheen onlangs in een integrale. De aanleiding daarvoor is de verschijning van het eerste deel van een tweede tweeluik onder de naam “Airborne 44”: “Omaha Beach”. De verhalen en de personages in deze twee tweeluiken hebben totaal niets met elkaar te maken maar toch valt er een recensie te schrijven over het geheel. De sfeer, tekeningen, dialogen en het vakmanschap zijn immers van gelijke orde. (PM)

Even vreesde ik voor een te zacht voortkabbelende strip met vooral heel veel gebabbel maar op de gepaste momenten barst de bom. De psychologische en kalme scènes wisselen af met actiescènes die enorm filmisch aandoen. Normaal gezien is de actie in een Europese strip niet om over naar huis te schrijven maar Jarbinet slaagt erin om de gevechten in zijn strip een zekere bombast en aplomb mee te geven zonder de personages uit het oog te verliezen.

De stijl van Jarbinet heeft daar veel mee te maken. Jarbinet hanteert een realistische stijl die dicht tegen die van Vance aanleunt. Hij slaagt er echter in om zijn tekeningen levendiger te houden. Geen stramme houdingen maar vrij vloeiend tekenwerk.

Hij kleurt zijn werk rechtstreeks in met verf en dat zorgt voor een heldere levendigheid die je niet zoveel tegen het lijf loopt in dit soort strips. Elk apart plaatje is een prachtig miniatuurschilderijtje.

Voor de strips werkte Jarbinet samen met Philippe Gillian, de conservator van een oorlogsmuseum. Diens taak bestond eruit de historische details te controleren. De strips zijn bijgevolg een zeer gedetailleerd en blijkbaar ook historisch correct verslag van bepaalde gebeurtenissen in WOII. Dat maakt deze reeks uiteraard nog net dat tikkeltje interessanter. Ik wist bijvoorbeeld niet dat de Nazi’s rijdende gaskamers hadden om op verplaatsing te spelen. Zo leert een mens nog eens iets bij.

De dialogen van Jarbinet zijn soms op het randje van het cliché maar tuimelen net niet in de afgrond van het melodrama. Ik kan zelfs geloven dat mensen in tijden als deze soms vervallen tot platitudes. Wat valt er immers nog te zeggen in het aanschijn van zoveel ellende? De gruwel valt soms gewoon niet te beschrijven. In die gevallen nemen de tekeningen van Jarbinet het werk over.

Verdict: een meesterlijk getekende, goed gestoffeerde maar nooit saaie, stripreeks met perfect gedoseerde afwisseling tussen actie en rustpunten. WOII is toch nog voor iets goed geweest al weegt het ene niet op tegen het andere natuurlijk.

Airborne 44

Jarbinet

Casterman

Integrale (nrs. 1-2): HC - € 20

Nr. 3 – Omaha Beach: HC - € 11.50

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Ingewikkeld

Scenarist Fabien Vehlmann is bij ons vooral bekend van de reeks “Alleen”. Er werden rond de eeuwwisseling ook enkele andere reeksen van de man vertaald maar die braken niet echt potten. Een beetje vreemd dan dat uitgeverij Blloan nu op de proppen komt met een bundeling van “Green Manor” een reeks die als zijn debuut beschouwd kan worden en die bovendien al eens, verspreid over drie albums, in het Nederlands te krijgen geweest is. (PM)

Na het eerste verhaal gelezen te hebben wist ik echter meteen dat dit boek een persoonlijke favoriet zou worden. De Green Manor is een Londense gentlemen’s club zoals die enkel in Engeland bestaat: pijprokende heren in smoking jackets die brandy drinken bij het haardvuur, onderwijl straffe verhalen opdissend.

De heren in deze club lijken echter een voorliefde te hebben voor sinistere mysteries en een groot deel van hen lijkt ook banden te hebben met de politie of Scotland Yard. Elk verhaal begint op dezelfde manier: enkele leden van de club, elk verhaal andere personages, discussiëren over lugubere zaken zoals een net gepleegde en onopgeloste moord of voeren een theoretisch gesprek in de trant van “Hoe zou jij een moord aanpakken?”

Onveranderlijk escaleren die gesprekken in daden. Soms moet er een moord opgelost worden, soms moet er één verijdeld worden maar altijd eindigt het mysterie met een twist aan de ontknoping. Om het geheel geloofwaardig te houden, er kunnen niet elke week dodelijke slachtoffers vallen in of rond dezelfde club, situeert Vehlmann de verhalen enkele jaren uiteen. Zijn speelterrein omvat het Londen van eind de 19de eeuw. Onvermijdelijk, en waarschijnlijk ook initieel, spoken de geesten van de tijd door de verhalen: Sherlock Holmes, Agatha Christie, Jack De Ripper, ze zijn niet ver uit de buurt. Vehlmann tackelt bekende opzetten als een moord in een afgesloten kamer of een ongeluk dat uiteindelijk een moord blijkt geweest te zijn met veel gusto. Hij slaagt er meestal in om de lezer enkele stappen voor te zijn en een hoogst persoonlijke draai aan deze concepten te geven.

Slechts een drietal verhalen (van de zestien) vond ik van een iets minder briljante opzet met te vergezochte plotwendingen en eindes. Dit boek draait, qua opzet, vrijwel volledig om plot. Er is immers nooit veel ruimte om personages te ontwikkelen. Vehlmann slaagt echter in zijn voornemen: praktisch alle verhalen zullen u op hun minst entertainen en op hun meest aan uw stoel kluisteren.

Tekenaar Denis Bodart, vooral bekend van humoristische strips als “Spettertje” en “Vieze sprookjes” slaagt erin om zijn stijl op uitstekende wijze naar de verhalen te modelleren. Hij steekt genoeg schwung, beweging en humor in de prenten om niet te gaan vervelen maar overdrijft daar ook niet mee zoals in zijn humoristische strips. Vernoemenswaardig is ook wat hij doet met de veelheid aan personages. Telkens weer verschillende mannen tekenen met de volgende kenmerken: “Brits, high class, tussen de 30 en de 70 jaar oud” zou bij vele tekenaars tot niet van elkaar te onderscheiden figuren leiden. Bodart blijkt echter een meester in het karikatuur en geeft elk van hen een gepast en makkelijk van de andere personages te onderscheiden uiterlijk mee.

De kleuren, vooral gedaan door ene Scarlett zijn sfeervol en onderstrepen de emoties en de spanning in de verhalen.

Dit boek bevat eigenlijk drie albums, die zoals vernoemd alle drie al in één of andere vorm op de Nederlandstalige markt te krijgen waren. Meestal enkel in softcover. Blloan schenkt ons, naar iets wat blijkbaar goede gewoonte aan het worden is, een prachtige uitgave. Alle verhalen in één hardcover met een prachtige omslag die voelbaar met reliëf gedrukt is. Voeg daar nog het rode leeslint aan toe en het plaatje is af. Ik betwijfel bovendien ten zeerste of iemand dat leeslint zelfs zal nodig hebben. Ik las dit boek in één ruk uit.

Green Manor

Tekst: Fabien Vehlmann

Tekeningen: Denis Bodart

Inkleuring: Scarlett, Etienne Simon, Denis Bodart

Blloan

HC - € 29.95

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Aanlokkelijk

Robert van Raffe is een aanstormend striptalent dat momenteel bezig is aan zijn eerste graphic novel: “Dandy tegen wil & dank”. Gelukkig voor ons doken er in het verleden hier en daar wat kortere werkjes van hem op. Zone 5300, Plots Stripmagazine, Eisner, Vormberichten, NRC Next en Passionate publiceerden allen reeds werk van van Raffe. Dat zijn niet de minsten. (PM)

Van Raffe is een tekenaar die zichzelf als onderwerp neemt. Meestal zijn de resultaten daarvan stevig in de realiteit verankerde filosofische bespiegelingen over het dagelijkse leven. Dat krijg je als je tijd om na te denken over wat je gaat maken en een voorliefde voor filosofie hebt.

Het gegeven van de 24 Hour Comic Day heeft van Raffe klaarblijkelijk echter een andere richting uit geduwd. “Syrena” is een aaneenschakeling van scènes die zich afspelen met pauzes van soms zelfs 8 jaar tussen en handelt in hoofdzaak over hoe mensen zich dingen herinneren en over meisjes.

Initieel leidt dit tot een rechttoe rechtaan verhaal maar later, naarmate slaapgebrek en caffeïnemisbruik zich opstapelen misschien, neemt het verhaal een magisch-realistische wending. Sfeervolle droombeelden vermengen zich met de subjectieve herinneringen van de maker en leiden tot symbolische pagina’s en gebeurtenissen die het verhaal naar een hoger niveau tillen.

Een trucje dat vele tekenaars gebruiken tijdens zo’n tekenmarathon is paginavullende tekeningen maken. Dat gaat lekker snel vooruit. Ook van Raffe hanteerd deze techniek af en toe. Meestal leidt dat tot niet veel maar in “Syrena” zijn deze pagina’s dankzij hun compositie en onderwerp mijn favorieten. Op sommige pagina’s staat zelfs maar 1 tekening die niet eens paginavullend is. Deze zijn echter op zo’n manier in het verhaal verwerkt dat het gebruik van dit stijlkenmerk het trucje overstijgt. Met andere woorden: het past in het verhaal en draagt toe tot de sfeer.

Van Raffe hanteert een zeer simpele tekenstijl met dunne lijntjes waarvan idioten denken “Hé, dat kan ik ook!” tot ze het proberen en jammerlijk de mist ingaan. Elk van de in minieme aantallen aanwezige lijntjes staat op zijn plaats. Less is more, als het ware. Van Raffe houdt ook tot op het einde van het verhaal dezelfde grafische standaard aan en ook dat is een krachttoer want verlies aan kwaliteit is meer regel dan uitzondering wanneer men aan de 24 Hour Comic Day meedoet.

De doorsnee stripverzamelaar koopt voor zijn 5 euro’s waarschijnlijk liever een Largo Winch of zo, maar voor de liefhebber van van de betere graphic novel is dit werkje iets dat niet in de verzameling mag ontbreken.

Syrena

Robert van Raffe

Eigen beheer

SC - € 5,00

Bestellen via robert@dandyraffe.nl

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Zwarte humor

Afrika kan me maar matig interesseren. Ik versta de Chrissen Dusauchoit die lyrisch vertellen over het zwarte continent niet helemaal. Begrijp me niet verkeerd, ik heb er niets op tegen dat mensen zich overgeven aan de droom die Afrika voor hen is, maar na Antartica is Afrika mijn minst favoriete werelddeel. De reeks “Aya uit Yopougon” speelt zich daar grotendeels af en ondanks mijn desinteresse voor de locatie heeft deze reeks me gesmaakt. (PM)

Toch is dit geen autobiografisch werk. Alle personages en verhalen zijn verzonnen. Enkel de sfeer en manier van leven uit de wijk Yopougon zijn uit het leven gegrepen. Dat is een plus voor lezers die geboeid zijn door Afrika. De strips zitten ook tsjokvol met de gebruiken, gewoontes, beroepen en dergelijke meer van onze Afrikaanse broeders. Maar zoals ik al zei, dat doet het niet voor mij.

Mijn liefde voor deze reeks werd eerder opgewekt door de personages en de verhalen. Abouet presenteert ons een zeer uitgebreide cast van vrienden, geliefden, familie, collega’s en dergelijke meer en verweeft hun levens op kundige wijze met elkaar. Ik zou het bijna een soap noemen moesten die verhalen niet van een niveau zijn dat doorgaans niet met TV-junk wordt geassocieerd.

Die verhalen meanderen van thema naar thema en slagen erin om, zonder al te prekerig over te komen, aan een aantal “grote” thema’s te raken: migratie, homoseksualiteit in Afrika, leerkrachten die hun handen niet kunnen thuishouden, enzovoort. Nooit vergeet Abouet echter wat een goede vertelling maakt: spanning, humor en geloofwaardigheid.

De humor zit hem vooral in de onhandigheid van de mannen. Het is overduidelijk dat de vrouwen eigenlijk de broek dragen in Abouets, en misschien wel ook het echte, Afrika. De meeste mannen denken dat ze het heertje zijn maar in feite blijken ze knullige kerels die nooit echt volwassen geworden zijn. Vrouwelijke lezers zullen zich deze strips zonder twijfel laten smaken. Macho’s zonder relativeringszin gelieve zich te onthouden.

Wat eveneens bijdraagt tot de humor zijn de talloze Afrikaanse spreekwoorden die in de dialogen verwerkt zitten. Zeg nu zelf, een gezegde als: “De adem van een grijsaard stinkt, maar zijn woorden niet”, dat is toch om vingers en duimen bij af te likken? En zo staan er wel meer in deze strip.

Oubrerie hanteert een krasserige tekenstijl met zeer veel fijne lijntjes die vreemd genoeg toch weids en open aandoet. De inkleuring heeft daar veel mee te maken. Die gebruikt een kleurrijk palet dat sfeer en levendigheid evoceert.

De oplettende lezer heeft op dit punt door dat deze recensie eigenlijk niet over het zesde deel van deze reeks gaat maar over de serie zelf. Wie de reeks kent heeft waarschijnlijk alle delen al in huis en hoeft van dit zesde deel niet meer overtuigd te worden. Maar u daar, diegene die de reeks niet kent, laat u overtuigen en geef het eerste deel een kans. Meer nog, als u zichzelf al dat heen en weer geloop naar de stripboer wil besparen, koop meteen alle delen. Zelfs als Afrika u koud laat zullen de personages uw hart verwarmen.

Aya uit Yopougon nr. 6

Tekst: Marguerite Abouet

Tekeningen: Clément Oubrerie

Kleur: Clément Oubrerie & Philippe Bruno

Uitgeverij L

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/  

Arm maar gelukkig

Strips is het medium bij uitstek waarin men, zonder veel bijkomende kosten, loos kan gaan met ontploffingen, sciencefiction, geschifte decors, massascènes en dergelijke meer. Aan de andere kant zijn er de loodzware vormexperimenten of (semi)(auto)biografische strips van een jong medium dat desperaat hengelt naar een etiket voor volwassenen. Daarom vergeet men af en toe dat het ook anders en simpeler kan. (PM)

Het verhaal begint net voor zijn ontslag op het verjaardagsfeest van Paul. Daar ontmoeten we ook alle nevenpersonages. Paul is niet zozeer de hoofdrolspeler als de spil waarrond een hoop interessante figuren draaien. Deze strip gaat over mensen en hoe ze reageren op een alledaagse situatie. Gibrat zoekt daarbij nooit het overdreven drama op. Aan de hand van simpele, maar geloofwaardige scènes schets hij de situatie van zijn personages. Over sommige aspecten van Pauls familie en vrienden tasten we (nog) in het duister. Zo wordt bijvoorbeeld de zwangerschap van Pauls dochter aangekondigd maar worden we verder niet ingelicht over details als wie de vader is.

Af en toe verlicht Gibrat de sfeer met een streepje humor. Maar ook die neigt naar het kleine gebaar. Allemaal zoals in het echte leven, quoi?

Minimalisme is het sleutelwoord in deze strip. Vlotte, geloofwaardige personages en dialogen, een verhaallijn die langzaam voortkabbelt, geen melodrama: simpelweg een groep familie en vrienden die hun weg zoeken in het doolhof van het bestaan.

Ook de tekeningen schuwen weidse gebaren. Durieux hanteert een zeer heldere tekenstijl en een vrij neutrale manier van vertellen. Geen zotte camerastandpunten of onduidelijke strepen en vegen om emoties te duiden in dit boek. Dat maakt dat het verhaal vlot voortkabbelt en je, voor je het weet, het boek na 64 pagina’s dichtslaat.

Dat wil niet zeggen dat deze strip steriel is. Durieux gebruikt vooral het acteren van personages en de cadrage om emotie over te brengen en wanneer hij dat doet, zoals voor de scène die voor de cover gebruikt werd, doet hij dat extreem goed.

Ook de inkleuring kan bekoren. Die straalt eveneens sereniteit uit: egale vlakken en een keuze voor een kleurrijk palet. De kleuren deden me af en toe aan Kuifje denken, maar dat kan natuurlijk ook zijn omdat die tegenwoordig de spotlight praktisch helemaal voor zichzelf opeist en hij dus alom aanwezig is.

Het verhaal stopt op een natuurlijk rustpunt en zou makkelijk een afgerond kunnen geweest zijn. Toch staat er op de laatste pagina “einde eerste deel”. Dat doet vermoeden dat het verhaal van Paul slechts een opmaat is en dat er in de volgende delen geconcentreerd zal worden op andere thema’s en personages.

Als dat een werk oplevert dat met evenveel respect het normale leven van deze sympathieke figuren en andere thema’s zal aansnijden dan ben ik een gelukkig man.

Eerlijke lui

Tekst: Jean-Pierre Gibrat

Tekeningen: Christian Durieux

Vrije Vlucht – Dupuis

HC - €14,95

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/  

Geestig

Doug TenNapel begon zijn carrière als animator voor games en tekenfilms. Aangezien dat dergelijke projecten meestal niet de visie van één man weerspiegelen begon hij na een tijdje ook strips te maken. Een gelukje voor ons want “Geestenburg” is zijn tiende strip en ik vermoed dat, wanneer hij deze verhalen in de vorm van tekenfilms op de wereld had losgelaten, een hele hoop aspecten die zijn verhalen zo leuk maken er misschien niet helemaal door zouden zijn gekomen. Tien strips in twaalf jaar tijd ook. Ik vermoed dat men niet zomaar tien tekenfilms in dezelfde tijdsspanne op de wereld kan loslaten. (PM)

Het is meteen duidelijk dat TenNapel een animatiemaker is in die zin dat het verhaal enorm veel vaart heeft en op geen enkel moment stilvalt. Toch wel straf voor een strip van 270 pagina’s. Af en toe passeert er wel eens een toevalligheidje dat minder geloofwaardig is en dat als functie heeft de plot voort te drijven, maar dat stoort eigenlijk geenszins.

De kracht van TenNapel is zijn absurde gevoel voor humor, dat af en toe doet denken aan het beste van Donjon, en zijn gevoel voor dialoog en personages. Alle figuren in deze strip zijn zeer goed uitgewerkt en hebben karakter. Veelal tovert TenNapel die diepgang of originaliteit tevoorschijn in een luttele zin of een kleine actie.

Er is over het verhaal en de personages nagedacht en de ene goede vondst tuimelt over de andere. Of dat nu gaat over het politieke systeem in Geestenburg of over een weerwolf die een scheet laat: het is allemaal even entertainend.

En dat is het sleutelwoord voor deze strip: entertainment. Er worden geen grote thema’s behandeld of het zouden de vrij klassieke gezinswaarden moeten zijn. Let wel, dat gebeurt niet op een saaie manier, eerder worden de emoties van de personages en hun relationele of familiale sores aangebracht zoals in een goede Disneyfilm. Zo’n oude Disneyfilm. De laatste, pakweg dertig pagina’s, vormen bijvoorbeeld een barrage van catharsissen voor elk personage en hoewel dat bij mij in de Lord of The Rings film “The Return of The King” zorgde voor braakneigingen kon ik het bij dit album amper droog houden. Nu ja, ik ben dan ook een constant aan oververmoeidheid leidende, bittere knaap die in het echte leven weinig blijk geeft van emoties maar die gaat blebberen van zodra er in een verhaal een koppeltje eindelijk geluk vindt of een meisje haar vader vergeeft. Tant pis.

De tekenstijl van TenNapel is, zoals u al verwachtte, vrij cartooneske en doet meer dan eens aan Jeff Smith van “Bone” denken. Uiterst geschikt voor de slapstick en de snel voortdenderende ontwikkelingen in dit verhaal.

De vertaler heeft ervoor gekozen om de namen en plaatsen in het boek te vernederlandsen. Vraag me niet waarom, ik denk niet dat er iemand problemen gehad zou hebben met bijvoorbeeld “Ghostopolis” in plaats van “Geestenburg”. Misschien zeg ik zelfs beter “verhollandsen” in plaats van “vernederlandsen”. Voor de Vlaamse lezer klinken namen als “Valkema” en “Bottema straat" misschien een tikkeltje vreemd in de oren, maar à la.

Ik heb ook de Engelse versie gelezen en de humor komt beter over in de Engelse taal, maar daar valt niet zoveel aan te doen vermoed ik.

“Geestenburg” is een vlot getekend, zeer entertainend, inventief en grappig verhaal dat beiden kinderen en volwassenen zal aanspreken en of dat nu in het Engels of het Nederlands gebeurt maakt niet zo heel veel uit.

Geestenburg

Tekst & Tekeningen: Doug TenNapel

Kleur: Katherine Garner & Tom Rhodes

Assistentie bij de inkleuring: Matt Ladoski, Aaron Crayne, Wes Scog, Rick Randolph, Kenny Hitt, Ethan Nicolle, Eric Branscume, Dirk Erik Schulz, Sean McGowan en David Kowalyk (wat is er daar gebeurd? “laten we elk één kleur doen jongens!”)

Vormgeving: Phil Falco

Vertaling: Jean-Paul Arends

HC - € 19,95

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/ 

En alleszins ook Blues…

Maarten Toonder wordt weleens de peetvader van de Nederlandse strip genoemd. Als dat waar is dan is Peter Pontiac de Godfather van de Nederlandse undergroundstrip. Laatst mocht Pontiac de Maarten Toonderprijs voor zijn gehele oeuvre ontvangen. Buiten Maarten Toonder zelve de beste keuze die de jury, mijn inziens, kon maken. (PM)

En nu brengt uitgeverij Oog & Blik “Rhythm” uit, een compleet overzicht van het werk van Pontiac. En met “compleet” wordt ook “compleet” bedoeld. De strips van Pontiac verschenen in tal van magazines, blaadjes en albums. Maar daar stopten de verzamelaars van dit werk niet. Ook covers voor die magazines of blootlegalbums, reclame en zelfs een tekening die hij maakte voor op een plastiek zakje van een winkel worden hier verzameld. Er zijn ook verhalen opgenomen die nooit in Nederland of België werden gepubliceerd.

Pontiac worstelde in de jaren 70 en 80 met een drugsverslaving en hoewel dat voor interessante verhaalstof zorgt was dat niet steeds bevorderlijk voor zijn productiviteit vermoed ik. Zo telt zijn werk ook strips die nooit zijn afgemaakt. In dit boek wordt bij die strips op zoek gegaan naar eventuele pagina’s waar hij toch al schetsen voor maakte en worden die schetsen aan het verhaal toegevoegd. Mamma Mia! Als compleetheidfreak lik je hier vingers en duimen bij af.

Men kan onmogelijk alle verhalen bespreken in een recensie dus een algemene indruk moet maar volstaan. Pontiacs strips hebben één ding gemeen: ze zijn een eerlijke inkijk in de geest van de maker. En wat we daar vinden is soms, zoals ook in enkele strips in dit boek, een chaotisch panorama van drugs, seks, muziek en antiautoritaire gevoelens. Dat zijn de thema’s die doorgaans met Pontiac verbonden worden. Wat je echter ook kan ontdekken in zijn werk is emotie, romantiek en een lust voor het leven die ondanks alles blijft branden. Pontiac is niet één van die cynische kunstenaars die tegen de schenen van gezagsdragers stampt en middelengebruik en het bohemien bestaan verheerlijkt. Eerder lijkt hij een man die boven alles schoonheid, levenslust en menselijkheid in alle facetten lijkt te promoten.

Zijn tekeningen zijn uiteraard van topniveau, anders wordt zo’n boek met al je werk niet samengesteld. Het is interessant om zijn evolutie mee te maken. In het begin maakt Pontiac allegorische zwart-wit strips met swingende symboliek. Later zien we hem naar het maken van “echte” verhalen en het gebruik van kleur toegroeien.

Die eerste strips zijn vaak bijna amper leesbaar door het kleine formaat van het boek. Een beetje spijtig maar ik vermoed dat men als uitgever moet kiezen tussen een uitgave als deze of een boek dat honderd euro kost.

Bij het lezen van het boek krijg je ook een klaardere kijk op de invloeden van Pontiac: Robert Crumb uiteraard maar ook tekenaars als George Herriman. Ook wie door hem beïnvloed is komt bovendrijven. In het werk van Roel Smit, Sam Peeters en Steven de Rie zijn bijvoorbeeld duidelijke echo’s te herkennen. In het geval van de Rie zelfs in zijn manier van letteren. Al kan het natuurlijk ook zijn dat de Rie en Pontiac door dezelfde personen beïnvloed werden.

De uitgave zelf is een prachtige hardcover van 386 pagina’s die op niemands boekenplank of koffietafeltje zal misstaan. Moest ik het soort recensies schrijven waarbij ik mijn denken in sterren uitdruk, ik zou dit boek vijf sterren geven. Yeah.

Rhythm

Peter Pontiac

Oog & Blik

HC - €49.90

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Een beetje overdreven niet? Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/ 

Entertain us

“Assassin’s Creed” is een goedverkopende gamefranchise die wereldwijd miljoenen gamers in de ban houdt. Wanneer men geld ruikt heeft men meestal de neiging om de gouden koe nog wat verder uit te melken dus een spin-off in één ander medium was onvermijdelijk. Doorgaans zijn dit soort initiatieven een slecht idee omdat men meestal niet echt zo zijn best doet om de afgeleide producten van hetzelfde kwaliteitsniveau te voorzien. Het doel bestaat er immers alleen uit om het publiek naar de game te lokken. (PM)

In “Assassin’s Creed” moet hij werken met wat voor handen is. Gelukkig is het spel gebasseerd op een interessant uitgangspunt. Overal ter wereld zijn mysterieuze artefacten verborgen die diegene die ze gebruikt enorm veel macht schenken. Twee organisaties, de tempeliers en de assassijnen zijn al eeuwenlang in een meedogenloze strijd verwikkeld om die artefacten in handen te krijgen. Beide organisaties maken gebruik van een toestel, de animus, om in het genetisch geheugen van afstammelingen van de assassijnen te graven om zo de vindplaats van de artefacten te weten te komen.

Op die manier worden we getrakteerd op een resem flashbacks naar het oude Romeinse rijk en de kruistochten. Het verhaal is spannend genoeg om te boeien, zelfs al heb je het spel nog niet gespeeld. Voor mensen voor wie het spel wel bekend is zorgen vele bekende locaties, personages en zelfs de bewegingen van bepaalde figuren voor een aangename sfeer van herkenning. Je krijgt ook historie en informatie te lezen die het spel niet te bieden heeft. Een aangename aanvulling dus.

De tekeningen zijn niet spectaculair maar ook niet slecht. Ze doen wat ze moeten doen: een entertainende, historische sci-fi triller treffend in beeld brengen. Er zit voldoende vaart en flitsende actie in de prenten om je aan de strip te kluisteren en in de praatscènes goochelt tekenaar Defali met vreemde camerastandpunten om de beelden wat intrigerender te maken.

Er is ook een minpuntje: de dialogen hebben soms wat last van houterigheid. Waarschijnlijk heeft dat minder te maken met de strip zelf dan met de vertaling. Er is op zich niets grammaticaal mis mee maar ze lezen simpelweg niet zo vlot. Ik zou daar een punt van kunnen maken maar het valt me de laatste tijd op dat zeer veel vertaalde albums in hetzelfde bedje ziek zijn. In die zin zou het oneerlijk zijn om deze strip, die een plot en uitgangspunt heeft die boven die van de gemiddelde uitgave in dit genre uitsteekt, daarop af te rekenen.

Assassin’s Creed Nr. 1 – Desmond

Tekst: Corbeyran

Tekeningen: Djillali Defali

Inkleuring: Raphael Hedon, Miss K & Kness

Ballon

SC - € 8.95

HC - € 13,95

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Een beetje overdreven niet? Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

KABLAAAAAAM!

Het vrouweneiland is een strip die qua verhaal volledig uit de koker van Antwerpse nachtburgemeester Vitalski komt. Hij zette op (on)geregelde tijdstippen een groep tekenaars bij elkaar, voederde ze pils en vinyl en overhaalde ze om hun talenten in dienst te stellen van zijn nietsontziende stripepos. Om en bij de 400 pagina’s, 30 tekenaars, 5 jaar werk: het heeft wat weg van een megalomaan project. Een eerste vraag die rijst bij een boek als dit: “Amai, is dat geen ongelofelijke knoeiboel geworden?” Wel, ja en nee… (PM)

Ze zijn daar met verve in geslaagd, het boek is grafisch meer coherente dan verwacht, maar dat wil niet zeggen dat het boek niet alle kanten uitspat. Hoewel de premisse bedrieglijk simpel lijkt: een groepje avonturiers tegen wil en dank gaat op zoek naar een mythisch vrouweneiland, is de uitwerking dat niet.

Het verhaal lijkt een onafgebroken stream of consciousness die vijf jaar lang uit Vitalski is komen gegulpt. Er duiken constant nieuwe nevenpersonages op, er worden nieuwe plotlijnen verkend, men flitst heen en weer tussen verleden en toekomst en er wordt zelfs even een stripserie binnen de strip gevolgd.

Alles kan en alles mag in deze strip. Dat leidt niet tot continuïteitsfouten of ongeloofwaardige gebeurtenissen simpelweg omdat deze strip, net zoals en meer nog dan, Suske & Wiske, Jommeke en andere Nero’s, drijft op een eigen interne logica. Als iemand zegt dat een gebouw binnen vijf seconden zal ontploffen, wel dan ontploft het gewoon binnen vijf seconden. Daar moet verder geen reden of aanleiding toe gegeven worden.

Die zotternijen en de waanzinnige kronkels van de plot maken dat je deze strip enkel kan ervaren als een getikte trip evenwijdig met en doorheen de stripgeschiedenis. Vitalski en zijn kornuiten verwijzen immers naar hartenlust naar striptradities of andere populaire cultuur. Zo komen een soort van Sus Antigoon en de piraten van in Asterix (met Mr. T. als de negerpiraat!) even om het hoekje kijken of zegt een personage dat struikelt doodleuk: “Aargl – Ik struikel!”. Er is ook plaats voor diepgang, althans als je zoals ik van diepgang spreekt bij het lezen van als dialogen verpakte, geflipte filosofische logica als: “Je weet meer van mensen dan van vrouwen.”

Zelfs het einde van het boek balt in enkele pagina’s een apotheose samen, een strip als dit waardig: cliché, maar toch niet cliché, meta, maar net niet meta. Om te weten zal u moeten lezen.

De tekeningen van de drie hoofdtekenaars zijn soms om duimen en vingers bij af te likken. Ook niet mis zijn pagina’s van Steven De Rie en Marijn Dionys. Aangenaam zijn de credits achteraan het boek. Die zijn zo uitgebreid mogelijk genoteerd, van prent tot prent. Ik vond het alvast prettig om bij sommige tekeningen te quizzen met mezelf: zien of ik de tekenaar kon raden en dan achteraan even gaan spieken.

Het boek opent met een interview met Vitalski waarin hij op Vitalskiaanse wijze over the top gaat en in woorden die al even euforisch zijn als het boek zelf de wereld te lijf gaat. Hij pareert al meteen de mogelijke kritiek van lezers en recensenten door de eventuele zwakheden of kritieken op het boek zelf als de grootste pluspunten van het boek te presenteren. Zo prijst hij juist de occasionele onsamenhangendheid als een eerbetoon aan de makers als individu. Hij geeft ook, met een knipoog die hopelijk iedereen doorheeft, de studio’s van vandaag een veeg uit de pan ten voordele van zijn eigen epos: Jommeke en Kiekeboe die klaarblijkelijk door in eenzaamheid wegkwijnende assistenten worden gemaakt. Terwijl de assistenten van Kiekeboe gewoon credits krijgen en de mensen die Jommeke maken allicht meer dan tevreden zijn met hun job, vermoed ik.

Vitalski heeft het ook vaak over een parodie. Doch dit boek is meer dan dat: het is een verzameling van bloed zweet en inkt, een rollercoaster rit vol dolkomische absurditeiten en een welkome afwijking van plat getreden paden.

Met een opzet als deze kan je niet anders dan af en toe op je bek gaan. Natuurlijk zitten er mindere tekeningen tussen, natuurlijk kan je soms even niet meer volgen, maar dat maakt op een bepaalde manier juist deel uit van de magie. Fuck paddo’s, lees dit boek.

Het vrouweneiland

Studio Vitalski

Xtra

SC - € 24.90

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Een beetje overdreven niet? Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Tweemaal prijs

Begin dit jaar kondigde de Vlaamse Onafhankelijke Stripgilde aan dat ze ook albums zou gaan uitgeven. Aangezien de Stripgilde geen winstoogmerk heeft zou men de percentages die normaal op de verkoop van een strip worden verdeeld, 35 à 42% voor de uitgever en 10% voor de stripmaker(s) kunnen omdraaien. De stripmaker krijgt 35 à 42% en Stripgilde 10% voor administratieve kosten. Dat is goed nieuws voor goede mensen, maar misschien kan u dat aan uw reet roesten en dat is uw goed recht. Het gaat voor de lezer immers om de albums, nietwaar? (PM)

Steven Dupré is een rot die niet oud genoeg is om “oud” genoemd te worden maar wel al genoeg werk op zijn naam staan heeft om een klinkende naam te zijn. Dupré liep al lang met het verhaal van “Midgard” rond. In eerste instantie was het bedoeld voor een tekenfilm. Dat ging niet door dus daar is nu de strip.

En we mogen ons gelukkig prijzen want het is een pareltje geworden. “Midgard” draait rond een ruimtewezen dat in de tijd van de Vikingen op de aarde landt. In dit eerste deel worden tal van personages geïntroduceerd die, en dat is niet altijd zo vanzelfsprekend, een eigen stem en karakterisatie meekrijgen.

Mede verantwoordelijk daarvoor zijn de vloeiende, en somtijds hilarische dialogen. Dupré draait er zijn hand niet voor om om vrij bruut geweld te mixen met humor. Iets wat me af en toe zelfs aan Goscinny en Arleston deed denken. En iedereen die het woord “rapalje” kan gebruiken zonder dat het geforceerd overkomt heeft een streepje voor op de rest, me dunkt.

Wat ook bijdraagt aan de personages zijn de onnavolgbare karakterkoppen die Dupré zijn ze meegeeft. Zijn figuren zien eruit als echte mensen, niet als lingeriemodellen en dat helpt dan weer met de, oh zo belangrijke, identificatie van de lezer.

Je kunt het boek langs twee kanten beginnen lezen en kiezen of je eerst de exploten van het ruimtewezen of eerst die van de Vikingen tot u neemt. Op het einde van elk verhaal komen de exploten van beiden naadloos samen in plaats en tijd. Het is dus zeker geen gimmick om de reeks op die manier te openen. Het is eens iets anders ook dan flashbacks en dergelijke om de lezers op de hoogte te brengen van de voorgeschiedenis van belangrijke personages.

De tekenstijl van Dupré is prachtig om te zien en doet denken aan de school waar ook Jan Bosschaert op de banken heeft gezeten. Zijn inzicht in het medium is eveneens iets wat het opmerken waardig is. Vikingen, priesters en ruimtewezen krijgen bijvoorbeeld een ander lettertype in hun tekstballons. “Een detail” zou men denken, maar niets is minder waar. Het draagt enorm veel bij aan de leeservaring.

Het boek werd uitgewerkt in grijswaarden en ook daar wordt iets mee gedaan. Het kan uiteraard toeval zijn, maar dan wel van een gelukkige aard, maar middels de inkleuring krijgen beide delen een andere sfeer. Het deel van de Vikingen is donker terwijl het sci-fi deel opvallend lichter is.

Voorts gebruikt Dupré tal van grafische hulpmiddeltjes om de vaart in de strip te houden, manga-achtige snelheidslijntjes, overgangen tussen scènes of locaties door bijvoorbeeld de vlucht van een vogel te volgen in plaats van het geijkte “Ondertussen, ergens anders” in een kadertje, enzovoort.

Een klein minpuntje is dat de plaatsing van de tekst in de ballons soms wat raar aanvoelt. Te vierkante blokken tekst in een ronde ballon. Ik hoor andere stripmakers een zucht van verlichting slaken. Het is immers moeilijk opboksen tegen een strip met zo weinig minpunten.

Ooit – Marc Legendre & Kristof Spaey

“Ooit” is het derde deel van een ensemblethriller zonder weerga. Voor u aan dit deel begint wil ik u echter wel aanraden om “misschien” en “Nooit”, de voorgangers, eens te lezen. De plot is er immers geen om zonder handschoenen aan te pakken.

Daar zijn wel meteen al aangekomen bij het sterkste aspect van deze strip, naast de tekeningen dan: de plot. Dezelfde gebeurtenissen worden in elk van de drie delen bekeken door een ander personage. Geen nieuw gegeven maar één dat in deze trilogie met gusto wordt uitgewerkt. U zult met plezier lezen. En herlezen.

Schrijver Legendre gebruikt vele film-noir achtige denkkaders met inwendige monologen voor de personages. Die zijn nogal filosofisch van aard en hoewel me dat soms stoort wegens “niet bij het personage passend” zijn deze hier goed uitgewerkt.

Wat ik wel storend vond waren vele Hollands aandoende scheldwoorden en uitdrukkingen die gebruikt worden: “wijfie”, “kankertyfus” “tering dit –of dat”. Die komen te gekunsteld en onrealistisch over. Wat is er mis met “smeerlap” of “klootzak”? Af en toe schakelen de personages ook over op een zinnetje Engels, waarschijnlijk om het geheel realistischer te doen uitkomen maar dat werkt eerlijk gezegd omgekeerd. Doch dat zijn kleine blamen op een anders mooi blazoen.

Kristof Spaey levert het beste werk uit zijn carrière. We kunnen onomwonden zeggen dat hij van zijn generatie de koploper in de realistische tekenstijl lijkt te worden. Hij goochelt in deze strip met cadrage en camerastandpunten dat het een aard heeft. Nooit gratuit en steeds sfeerondersteunend.

Spaey, gekend van zijn spel met licht en donker, laat zich nu bijstaan door Michael Birkhofer. Birkhofer nam de inkleuring voor zijn rekening. En ook dit is een pluspunt. Birkhofer verstaat de kunst om tekeningen door inkleuring te verbeteren. Zijn kleuren staan in dienst van de tekeningen en niet andersom.

Een aanrader voor wie van het misdaadgenre houdt. En diegenen die niet van dat genre houden zullen na lezing van deze strip hun voorkeuren nog moeten bijstellen.

Of de formule van Stripgilde werkt zal nog moeten blijken in de toekomst. Te veel dingen zijn momenteel nog niet duidelijk. Hoe werkt de rolverdeling bijvoorbeeld? Voert de uitgever promotie of de stripmaker zelf?

De stripmakers moeten vooralsnog ook zelf de printkosten betalen. Stripgilde heeft daar de fondsen niet voor en dat is begrijpelijk, maar bij een minder dan verwachte verkoop kan de auteur dus mogelijks op enkele blaren zitten. Voor mindere namen is deze manier van uitgeven dus waarschijnlijk nog geen optie.

Aan de andere kant blijkt uit de instap in het systeem van Legendre, Spaey en Dupré, drie grote heren, dat men hier weldegelijk met een op een goed plan berustende uitgeefwijze te maken heeft. En sowieso is het striplandschap enkele magnifieke strips rijker. Dat we er content mee zijn.

Midgard nr. 1: De inval/De aanval

Steven Dupré

Stripgilde

SC -  €14,99

Ooit

Tekst: Marc Legendre

Tekeningen: Kristof Spaey

SC - €9,99

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Een beetje overdreven niet? Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Knock-out

Een veel gehoorde verzuchting binnen de stripwereld is dat de grote, stoute, commerciële uitgeverijen meer risico’s zouden moeten nemen. Ze moeten meer kansen geven aan beginners en experimenteel werk. Dat is natuurlijk niet waar. De grote kolossen moeten juist niets. We leven in een vrije wereld(economie). (PM)

Aan de andere kant, als zo’n uitgeverij zo’n taak wel op zich neemt dan getuigt dat van visie, durf en liefde voor de strip. Als zij beginners en obscuurder werk in het daglicht plaatsen middels de hun beschikbare promotiekanalen dan verzekeren zij niet enkel de opvolging en de bestsellerauteurs van morgen, zij ontvoogden ook het volk dat denkt dat strips nog steeds “mannekensbladen” zijn en zij zorgen ervoor dat hun uitgeverij niet het imago krijgt van geldbeluste goudhaai.

In Stripgids gaf CEO van Ballon Media Alexis Dragonetti een tijdje geleden een opmerkzaam interview waaruit zijn commerciële talent bleek: zijn bedrijf verspreidt de strips van onder andere Dargaud, Le Lombard en Dupuis in België en Nederland. Maar evenzeer kwam aan het licht dat hij inzicht heeft in het medium en dat strips voor hem niet enkel een te verkopen product zijn.

En nu is daar Blloan, een imprint om “de betere strip” onder uit te geven. De eerste lichting daarvan is binnen, vier strips, of “Graphic Novels”, zo u wil. Ik stel ze even aan u voor.

Black Page – Giroud, Lapière & Ralph Meyer

Giroud staat garant voor goed geschreven strips die er vlotjes ingaan. Ook hier is dat niet anders. We krijgen een spannende thriller voorgeschoteld over een succesvol schrijver en zijn personages. De ingenieuze structuur van het verhaal maakt dat de plot dubbel zo spannend is.

De schrijver waarvan sprake is een geheimzinnige kluizenaar die nog nooit interviews gegeven heeft. Een literair journaliste gaat naar hem op zoek. Die verhaallijn wordt afgewisseld met scènes uit het boek dat de auteur op dat moment aan het schrijven is. Zijn verhaal gaat over een Palestijnse overlevende met geheugenverlies. Langzaam maar zeker wordt duidelijk dat beide verhalen niet los staan van elkaar.

De tekenstijl varieert wanneer we van plotlijn naar plotlijn springen. De inkleuring bestaat uit een zeer treffende, haast monochrome, aanpak. De strip kent een verassend slot en verhaal en thema, dat toch niet één van de minste is, worden op serene wijze afgerond.

Vijfduizend kilometer per seconde – Manuele Fior

Een boek dat in 2011 de “Fauve D’ Or” won in Angoulême kan niet slecht zijn. En dat is het ook niet. We volgen twee personages en hun amoureuze strubbelingen van pubertijd tot eind middelbare leeftijd. Ook dit boek weet op slimme wijze te puzzelen met plotlijnen. De hoofdstukken concentreren zich afwisselend op hoofdrolspelers Lucia en Piero. Fior laat bewust informatie weg, soms zitten er vele jaren tussen verschillende hoofdstukken, en weet zo de verassingen en de poëtische sfeer erin te houden.

In dit boek zachte penseelstreken en vaak vale, maar daarom niet minder oogstrelende, kleuren. Ik moest soms aan Brecht evens denken. Maar misschien wil dat niet zoveel zeggen. Ik denk zoveel aan Brecht Evens.

Fior weet in deze strip kleimenselijke hebbelijkheden en grootstedelijke gevoelens te vangen, te stropen en vervolgens op de pagina en uw netvlies te branden. Pakkende shit.

De zoon van Rembrandt - Robin

Dit is een soort biografie van de meester, maar dan wel gezien door de ogen van zijn zoon. Dat blijkt een meesterzet omdat het leuk identificeren is met de dromerige belhamel Titus.

Terwijl we zijn vader zien ploeteren met verf, bakkeleien met de Kerk en worstelen met schulden, groeien we samen op met Titus. We worden verliefd, bezondigen ons aan schelmenstreken en voelen langzaamaan ook de steken van verantwoordelijkheid en volwassenheid in onze zij branden.

Robin heeft overduidelijk naast Quentin Blake geslapen en heeft wat tekenvlooien van hem overgenomen. Krasserige zwart-wit lijnen toveren voor u de Zeventiende eeuw tevoorschijn en, belangrijker nog, zorgen voor een zeer expressieve cast.

Voor het rijk – Merwan & Vivès

Ik mag graag Vivès lezen, maar eerlijk gezegd had ik even genoeg van intieme “Schuchtere jongen ontmoet meisje of omgekeerd” verhalen. Wat in “Voor het rijk” gebeurt was daarom nog meer een welkome afwisseling.

Niets aan deze strip is zomaar te benoemen. Het boek begint als een vrij down to earth historische strip. Het gaat over het Romeinse Rijk, dat later eerder het Romeinse Rijk uit de mythologie blijkt, en meer bepaald over een groepje soldaten. In het eerste hoofdstuk gebeurt er nog niet zoveel opmerkelijks. Amusant is het echter zeer zeker, temeer omdat ik, dankzij de humor en dialogen, van het groepje hoofdpersonages een soort “The A-Team” vibe kreeg.

De groep krijgt de opdracht om nieuw land te gaan verkennen. In het tweede hoofdstuk krijgen de mannen het aan de stok met Amazones, wat voor een paar werkelijk Herculiaans heldhaftige scènes zorgt. Mijn mond viel open, temeer omdat sommige plaatjes werkelijk van een zeer hoogstaande techniek getuigen. Niet enkel grafisch maar ook de manier van kadreren en in beeld brengen.

Het derde hoofdstuk gaat de filosofische toer op en eindigt in een metaforische trip die doet denken aan “2001: A Space Odyssey”. Grrrrrooooovy.

De tekeningen zijn als vanouds top en krijgen hier een korrelige, haast vuile, inkleuring mee. Vivès heeft nog nooit meer aangeleund bij Olivier Schrauwen. En die twee leunen dan weer aan tegen Winsor McCay en consoorten.

Met de strips van deze eerste lichting van Blloan zit het dus meer dan snor. De fysieke uitgaven zelf zijn echter eveneens een schot in de roos. Voor elke strip werd blijkbaar rekening gehouden met hoe die het beste gepresenteerd zou kunnen worden. Hardcover of softcover? Groot of klein formaat? Flappen of toch liever flaploos? Elke keuze blijkt de goede geweest te zijn.

Bij “Vijfduizend kilometer per seconde” heeft men de moeite genomen een wikkel met de vermelding van de gewonnen prijs om het boek te doen. Zo hoort het. Dit is hoe dit soort strips behandeld moet worden.

Ook de vertaling, die bij andere strips vaak mijn tenen doet krullen, is van een hoog niveau. Er is dus weinig aan te merken op deze vierling van Blloan. Wat wel opvalt is dat deze vier strips niet helemaal een risico inhouden: iets licht verteerbaars, een prijswinnaar en twee goedverkopende auteurs. Normaal dat men sterk wil openen, maar Blloan heeft te kennen gegeven ook talent van Belgische en Nederlandse bodem te willen uitgeven. Laat ons hopen dat dat niet lang op zich laat wachten. Want het is broodnodig.

Black Page

Tekst: Frank Giroud & Dennis Lapière

Tekeningen: Ralph Meyer

Inkleuring: Ralph Meyer & Caroline Delabie

HC - € 17,95

Vijfduizend kilometer per seconde

Manuele Fior

SC - € 19,95

De zoon van Rembrandt

Robin

SC - € 19,95

Voor het rijk

Tekst en tekeningen: Merwan & Bastien Vivès

Inkleuring: Sandra Desmazières

HC - € 29,95

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Een beetje overdreven niet? Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Mindblowing

Iedereen die comics leest heeft al gehoord van Grant Morrison, de man die in een vete met Alan Moore terechtkwam, zijn drugs –en magieperikelen verwerkte in counterculture hits als “The Invisibles” en “The Filth”, de man die Batman vermoorde. Morrison staat garant voor, soms controversiële, maar steeds uitdagende en entertainde comics. Amper prentjes in “Supergods” echter. Dit is een echt boek. Proza. Met paragrafen en zo… (PM)

Wel, eigenlijk: exact wat werd aangekondigd. Morrison verweeft in dit boek zijn persoonlijke en professionele biografie met die van de superhelden. Verwacht echter geen gedetailleerd overzicht van het leven van deze kale Schot. Hij vermeldt enkel die zaken die van belang zijn voor het uiteindelijke doel van zijn boek: het antwoord op de vraag: “Wat betekent de superheld voor ons”.

Zo zijn de eerste twee delen van het boek, die handelen over de “Golden Age” (eind 1930 tot eind 1940) en de “Silver Age” (Tot circa 1970) vooral een verhandeling over hoe superhelden ontstaan zijn, hoe ze er toentertijd uitzagen en waarvoor ze symbool stonden. Morrison was toen immers nog niet geboren. (al zouden zijn theorieën over het verloop van de tijd natuurlijk stellen dat hij altijd al geboren geweest is en altijd geboren geweest zal zijn)

Deze hoofdstukken zijn uitermate interessant voor de doorsnee comic liefhebber. Al was het maar voor de schat aan informatie die Morrison in zijn betoog verwerkt. Zijn interpretaties van symboliek en dergelijke zullen voor een enkeling soms misschien iets te zweverig en psychedelisch overkomen, al ontkracht Morrison dat soort zaken zelf met humor en een gevat: “Things don’t have to be real to be true”.

De latere periodes in de comicbook geschiedenis worden interessanter naarmate Morrison er anekdotes en feiten uit zijn eigen levensverhaal in verwerkt. Daarin komt hij bijzonder liefdevol en gematigd naar voor. Vooral wanneer hij zijn breuk met schrijfpartner Mark Millar en zijn vete met Alan Moore beschrijft getuigt de man van inzicht in eigen fouten en van vergevingsgezindheid.

Het boek is echter nog meer dan de som van zijn delen. Naarmate Morrison de superheldenwereld analyseert en in verband brengt met onze Westerse maatschappij moet hij immers ook onze cultuur en levenswijzen onder de loep nemen. Daardoor slaagt hij er af en toe in om op succulente wijze de tijdsgeest te vatten in een enkele paragraaf. Die paragrafen zouden niet misstaan in een cultuurfilosofisch werk waarin het woord “comic” niet eens voorkomt.

De taal in dit boek is vloeiend, scherp en maakt handig gebruik van metaforen en grappen om bepaalde punten te maken. Je kunt dit boek zien als één lange speech van Morrison en dankzij zijn humor en scherpe geest gaat die op geen enkel moment vervelen.

Morrison is ook openhartig over zijn drugsgebruik, zijn liefdesleven en zijn ervaringen met hallucinaties of alien abductions. Hij beschrijft onder andere een ervaring in Kathmandu waar hij door wezens van de vijfde dimensie ontvoerd zou zijn. Op even intelligente wijze als Alan Moore geeft hij grif toe dat hij niet weet of hij nu geschift is of dat de rest van de wereld in onwetendheid vertoeft. Dat moeten we zelf maar beslissen. Hem interesseren die dingen niet. Wat voor hem belangrijk is, zijn de resultaten die dit soort ervaringen hebben op zijn werk. Dus of je gelooft of niet, dit zijn alleszins boeiende blikken in het hoofd van één van de creatiefste comicschrijvers van de laatste 30 jaar.

Ik heb al enkele boeken gelezen over de geschiedenis van comics en ik kan u nu meegeven dat “Supergods”, zelfs al ben je geen fan van Morrison, het meest entertainende en het meest mentaal uitdagende boek is dat ik ooit over deze substantie gelezen heb.

Supergods

Grant Morrison

Jonathan Cape

Meesterlijk

Zoals er nog fanatici zijn die geloven dat de wereld slechts enkele duizenden jaren oud is, zo zijn er ook van die mensen die denken dat het stripmedium het kleine broertje van de film is. Veredelde storyboards, dat zijn strips, kinderlijke tekeningen die als enige merite hebben dat zij als basis kunnen dienen voor een filmische kaskraker. Voor al deze mensen is daar nu dit boek: “Asterios Polyp”. (PM)

Nu, hoogstaande superhelden of niet, niemand had “Asterios Polyp” kunnen verwachten. Dit boek tast grafische grenzen af, mixt filosofie met humor en toont aan dat de strip een volwaardig medium is met sterktes en technieken waar geen enkel ander medium aan kan tippen.

Zo switcht Mazzuchelli in het boek geregeld van stijl om een emotie of het karakter van een personage weer te geven. In sommige plaatje mengt hij zelfs verschillende stijlen om verschillende figuren een grafische stem te geven. De overheersende grafiek is echter een soort van doorgedreven en uitgepuurde atoomstijl: volle, eenzame, klare lijnen, die op zeer simpele wijze en met geen penseelstreek te veel, de personages vormgeven. Nog geen Hanco Kolk, maar het komt in de buurt. En daarmee wil ik enkel iets gezegd hebben over de stijl van de tekeningen, niet over de kwaliteit.

Het boek is spaarzaam ingekleurd met slechts enkele felle kleurschakeringen per pagina. Van scène tot scène wisselen die kleuren af om de onderliggende stromen van het verhaal te onderstrepen. Nu eens wint blauw, dan weer vechten paars en geel om heerschappij en soms baden de figuren in de rust van roos en rood.

Het verhaal op zich is bedrieglijk simpel. We ontmoeten een vijftigjarige professor/architect op het moment dat zijn appartement afbrandt. Met niets dan wat geld, een Zippo, een polshorloge en een zakmes op zak stapt de man, Asterios Polyp uiteraard, op de eerste de beste bus. Weg van alles. Hij strandt in een afgelegen stadje waar hij een job als automonteur neemt en een kamer huurt bij het gezin van zijn baas. Deze vreemde zet, een ander zou bij vrienden, familie of de staat aankloppen, maakt duidelijk dat er iets aan de hand is met Asterios. Beetje bij beetje komen we meer te weten over zijn verleden en zijn mislukte huwelijk. Mazzuchelli is daarin intelligent genoeg om ons tot op het einde in het ongewisse te laten over wat er nu juist tussen Asterios en zijn vrouw gebeurd is.

Het verhaal kent geen rechtlijnig verloop en hangt aaneen van de flashbacks, losse scènes en droombeelden. Die zijn echter zo goed geconstrueerd dat elk zinnetje, elk prentje, bijdraagt aan het verhaal. Niet altijd noodzakelijk aan de plot maar eerder aan de uitdieping van de personages.

Om uit te wijden over de, soms experimentele, technieken die Mazzuchelli gebruikt om zijn verhaal te vertellen zou ik nog een pagina of vijf nodig hebben. Het moet maar volstaan als ik u zeg dat hij goochelt met lay-out, ritme, plaatsing van de tekstballonnen, lettertypes, de goten tussen de prenten en alle andere aspecten waaruit een strip is opgebouwd. Meer nog: hij doet dat met succes. Van een vrijwel woordeloze scène die de intimiteit van een relatie uitbeeldt en die me tranen in de ogen bezorgde, tot een eigen, symbolisch vormgegeven, interpretatie van de Odysseus mythe tot het werkelijk fantastische einde. Alles klopt.

Het boek werd door uitgever “Oog en Blik” ook superbe uitgegeven: mooi papier, oog voor details, prachtige kaft. Enkel jammer dat er af en toe een rare zin voorbij komt gezwommen. Vermoedelijk een gevolg van vertaalprobleempjes.

Kortom: prachtboek, meesterwerk, kopen.

Asterios Polyp

David Mazzuchelli

Oog & Blik

HC - €39.90

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Een beetje overdreven niet? Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/