Interview: Ken Broeders helemaal terug met 'Apostata'
Ken Broeders: "Het is ook heel belangrijk om te beseffen dat de Standaard Uitgeverij toch maar de ballen heeft gehad om Apostata een kans te geven!"
Wie het tekenwerk van Ken Broeders kent, zal ongetwijfeld uitgekeken hebben naar zijn eersteling bij Standaard Uitgeverij. Wie nog niet bekend is met de magistrale tekenkwaliteiten van de Antwerpse tekenaar raden wij onmiddellijk deze eersteling 'Apostata' aan. 'Apostata', een gloednieuwe historische reeks die het verhaal vertelt van Caesar Julianus, ook wel Julianus de Afvallige of Julianus Apostata genoemd. Vanaf het eerste album 'De purperen vloek' volgen we Caesar tijdens zijn kort maar uiterst turbulent keizerschap. U mag zich aan een verhaal verwachten over bedrog en corruptie, liefde en haat, overspel en moord. Kortom, het leven zoals het bij u en ik wel eens is maar dan in een historische context. Wie dacht dat Ken Broeders na reeksen als 'Tyndall' en 'Voorbij de steen' niet meer kon verrassen, vergist zich deerlijk. Een gesprek met de man die van 's morgens tot 's avonds met een kezier in zijn hoofd rondloopt.
Door Kurt Morissens/Scans Willem Gay
We zijn november en je album ligt nu enkele weken in de winkel. Het album heb je al een aantal maanden geleden afgewerkt. Als je nu je afgewerkt album ziet liggen wat denk je dan? Oef, ’t is gelukt? Of bekijk je alles nog eens goed en ga je op zoek naar foutjes?
Ken Broeders: Het ‘Oef, het is gelukt!’ gevoel primeert nogal. Apostata heeft een wat eigenaardig traject afgelegd. Het geeft dus erg veel voldoening dat deel 1 nu in de rekken ligt. Maar na die eerste blijdschap, en terwijl de geur van drukinkt nog in mijn neus hangt, beginnen al die kleine en grote fouten op te vallen en zit ik daar met rode kop te lezen en te vloeken. Vanuit technisch oogpunt ben ik, en dat voor de eerste keer, echter bijzonder tevreden met het album. Ondertussen ben ik al een hele tijd bezig met deel twee en begin ik natuurlijk te vergelijken. Wat me opvalt, is dat het tempo een pak hoger ligt en dat er erg veel in gebeurt. Ook visueel is het tweede luik anders geworden omdat het zich afspeelt in de zomer.
Laten we eens starten bij de cover. Volgens mij iets waar jij veel aandacht aan besteedt. Wat maakt een cover voor jou goed? Hoeveel coverontwerpen maak je voor een album?
Voor een stripmaker is het telkens weer een ontnuchterende ervaring om een stripwinkel binnen te stappen. Die zee van albumcovers is overweldigend. Je beseft dat je een cover moet maken die op een of andere manier toch genoeg opvalt om niet te verdwijnen in die zee. Voor mij is de kleur het belangrijkste. Ervoor zorgen dat die de aandacht naar zich toetrekt. Ik maak eigenlijk nooit ontwerpen. Wanneer ik aan de laatste pagina’s bezig ben, heb ik meestal wel een vaag idee van hoe de cover er zou moeten uitzien. Ik begin dan vervolgens met verf te knoeien en dan blijkt mijn oorspronkelijke idee niet te werken. Dan pruts ik nog wat verder, probeer dit eens en dan weer dat, nog wat verf… Kortom, het is geen beredeneerd proces.
De cover met de rode heks was bijvoorbeeld oorspronkelijk overwegend blauw. Maar dat bleek niet helemaal te werken, zeker niet met die munt. En dus heb ik op een gegeven moment letterlijk een hoop rode acrylverf erop gekwakt en met een tandenborstel uitgesmeerd. En alles viel op zijn plaats.
De personages die in Apostata de hoofdrol spelen, hebben echt bestaan. Zet je je daarmee niet een klein beetje vast, scenariomatig? Is het niet makkelijker om te vertrekken vanuit een fictief personage om een verhaal te vertellen?
Boah, ik weet het eigenlijk niet. Het is toch wel een leuke uitdaging om al die historische feiten te verwerken en deels naar je hand te zetten, zodat je een verhaal kan vertellen dat de lezer hopelijk een beetje boeit. Het mag nooit ofte nooit een vervelende geschiedenisles worden. Trouwens, wat weten we eigenlijk over de karakters en persoonlijke details van Chnodomar, Julianus of Constantius? Verrassend weinig en de bronnen (Ammianus Marcellinus bijvoorbeeld) zijn ook niet altijd even objectief of correct. Dus moet je die personages toch zelf leven inblazen; ze een persoonlijkheid meegeven die niet enkel in functie staat van je verhaal maar ook de geschiedkundige realiteit benadert.
Wie een gortdroge historisch correcte strip verwacht, wordt verrast. Je hebt er heel wat humor ingestoken. Bewuste keuze om het verhaal wat te verlichten?
Vreemd genoeg zit die humor nooit in mijn scenario. Het sluipt altijd het verhaal binnen terwijl ik aan het tekenen ben. Ik laat altijd toe dat mijn verhaal een eigen leven begint te leiden. En dan blijken sommige personages ineens over een gevoel voor humor te beschikken of anders te reageren op een situatie dan ik eigenlijk had gepland. Klinkt raar, hé? Maar het werkt wel prettig… ik weet doorgaans zelf niet precies hoe het verhaal gaat uitpakken of welke figuren er nog op de voorgrond zullen treden. Marvano zei me in ieder geval dat hij er een soortgelijke werkwijze op nahoudt. Dus ik ben niet de enige zot…
En een mooie dame mocht ook niet ontbreken. De knappe Primigenia tracht Caesar Julianus Apostata te verleiden en dat doet ze goed. Als je scenariomatig een knappe jonkvrouw in het verhaal schrijft, heb je daar dan meteen een beeld van hoe ze er moet uitzien? Wordt daar veel aan geschaafd om uiteindelijk tot een bevredigend resultaat te komen?
Primi was het eerste personage dat ik bedacht omdat zij de spil is waar heel mijn verhaal rond draait. In eerste instantie moet ze natuurlijk mooi en verleidelijk overkomen, zodat Julianus zich tot haar aangetrokken zou voelen. Maar ze moest ook bijna het tegengestelde zijn van Helena, de vrouw van Julianus. Haar uiterlijk is dus min of meer bepaald door de rol en functie die ze vervult in Apostata.
Je hebt je zonder enige twijfel helemaal gedocumenteerd over je onderwerp. Wat voor indruk laat Caesar Julianus Apostata na lezing van je documentatie? Wat intrigeert je aan het personage?
Aanhangers en tegenstanders van het christendom zien hem natuurlijk erg verschillend. Na zijn dood hebben de christenen in hem een dankbare figuur gevonden om propaganda te voeren. Maar van hun aantijgingen dat Julianus de christenen naar het leven stond, blijft na historisch onderzoek niet veel overeind. Tegenstanders van het christendom proberen dan weer misschien iets te geestdriftig in Julianus een vrijdenker te zien. Over het algemeen hebben de meeste historici een positief beeld van hem. Julianus was een betrekkelijk tolerante heerser en zeker een hervormer. Hij was ook geliefd bij zijn soldaten omdat hij bezorgd was om hun welzijn en moed betoonde.
Het fascinerende aan Julianus is hoe hij overeind wist te blijven. Zijn familie vermoord, opgegroeid in eenzaamheid en blijkbaar nogal teruggetrokken en schuchter van aard, krijgt hij het Caesarschap in de schoot geworpen. Hoe moet hij zich toen gevoeld hebben? En hoe zo iemand, geheel tegen alle verwachtingen in, niet bij de pakken bleef neerzitten en het heft in handen nam. Dikwijls zijn het zulke mensen die de loop van de geschiedenis veranderen.
Op je website staat een mooi voorbeeld van hoe je te werk gaat wanneer je een pagina tekent. Vooral je inkleurwerk vind ik indrukwekkend. Hoe ga je te werk? Komt daar al iets computermatig bij te zien?
Ik werk zonder schetsen en zet de pagina min of meer gevoelsmatig aan. Daarna plaats ik de tekstballons en begin alles uit te tekenen. Zonder veel detail eigenlijk. Het kleurschema ligt meestal al vast omdat ik kleur gebruik als een van de middelen om mijn verhaal te vertellen. Ik hanteer graag contrasterende kleuren om duidelijk te maken dat we ineens op een heel andere locatie zitten of om personages meer dramatisch te maken. De computer gebruik ik eigenlijk alleen maar om mijn scans op te kuisen en heel, heel af en toe om bijvoorbeeld een lichtstraal te accentueren.
De verwachtingen waren hoog bij het publiek. Legt dat bij jou extra druk op je schouders? En in welke mate vind je jezelf geëvolueerd op tekenvlak tegenover je vorige reeksen?
Neen, ik ben me er eerlijk gezegd ook totaal niet van bewust dat het publiek hoe dan ook verwachtingen heeft van wat ik doe. Misschien dat ik me er wat teveel van afsluit, ik weet het niet. Nu, ik heb het publiek niet nodig om druk op mijn schouders te leggen, hoor. Daar zorg ik spijtig genoeg meestal zelf wel voor. Ik merk wel dat ik vorderingen maak in het schrijven van scenario’s en dat mijn figuren erop vooruit zijn gegaan. Hoewel…
Kijk, ik ga nu stoppen met het beantwoorden van deze vraag want anders begin ik alles af te breken en zo ga ik natuurlijk geen lezers weten te verleiden. (lacht)
Wat je al wel geleerd hebt is dat je geen langdurige reeksen maakt d.w.z. dat je met afgewerkte cycli werkt van telkens drie albums. Betekent dit ook dat je een contract gekregen hebt van drie albums?
Ik heb inderdaad een contract voor drie delen. Is de verkoop gunstig genoeg zouden er nog eens op termijn zes delen kunnen volgen. We zouden dan Julianus zien tijdens zijn Caesarschap van Gallië, zijn heerschappij over het hele Romeinse Rijk en in de derde cyclus is het de bedoeling dat we meegaan op zijn Perzische veldtocht.
Op de vooravond van de boekenbeurs werd ook bekend dat de uitgever die je binnengehaald heeft ontslagen is. Wat denk je dan? Schrik voor de toekomst? Weerom iemand anders om te moeten overtuigen?
Ik heb eigenlijk niet de luxe om een toekomstperspectief te hebben. Wat voor zin heeft dat? Als stripmaker kan je enkel proberen om een zo goed mogelijk verhaal te scheppen en dat te voorzien met tekeningen waar je zoveel mogelijk werk in steekt. En dan probeer je dat aan de man te brengen … Maar hoe ben je opgewassen tegen het feit dat een uitgever zijn geldzorgen verzwijgt en je reeks van de ene dag op de andere stopzet? Hoe kan ik me voorbereiden op een uitgeverij die mijn reeks wil uitbrengen maar dat een derde partij ineens, en zonder enig recht, 15 originelen opeist? Te nemen of te laten… Hoe moet je reageren als je ontdekt dat je album ineens veel duurder geprijsd is dan afgesproken? En dat je daar als auteur door sommige lezers ook nog eens op afgerekend wordt? Neen, ik heb geleerd dat je als stripauteur maar beter geen al te grote toekomstplannen maakt want je bent afhankelijk van allerlei factoren waar je totaal geen controle over hebt. En de striplezer is zich hier eigenlijk veel te weinig van bewust. Het vele werk en de uitgeversperikelen waar we mee te maken krijgen zijn niet gering, hoor! Je mag dat gerust ook eens aan Marvano en Steven Dupré vragen bijvoorbeeld. Uiterst getalenteerde en elk op hun eigen manier bevlogen kerels die de stripwereld door en door kennen. Ziezo, ineens wat reclame gemaakt… (lacht)
Toch even ingaan op die prijs. De meest gehoorde uitspraak over je album is dat het te duur zou zijn. Wat vind je zelf? Ik besef dat je geen knijt met die beslissing te maken hebt maar had je niet liever iets goedkoper in de winkel willen liggen?
Niet alleen heb ik daar geen moer mee te maken maar er is ook niet naar mijn mening gevraagd. Niettemin heb ik die ondertussen wel luid en duidelijk aan de betrokken partij kenbaar gemaakt…
Maar het is ook heel belangrijk om te beseffen dat de Standaard Uitgeverij toch maar de ballen heeft gehad om Apostata een kans te geven! Vergeet die prijs even en bedenk eens hoe uitzonderlijk Apostata eigenlijk wel is. Het is een strip geschreven en getekend door een Vlaamse auteur en bedoeld voor een volwassen lezerspubliek. Het album wordt uitgegeven door een Vlaamse uitgever die bekend staat om zijn familiestrips. Ze zouden, net als vele andere uitgevers, ook alleen maar goedkopere vertalingen kunnen uitbrengen. Toch redelijk uniek, niet? Wacht eens even, misschien is 9,95 EUR zelfs nog te weinig! Grapje! (lacht)
Je bent ondertussen al volop bezig met het tweede album. Kan je al een stukje van de sluier lichten?
Wel, het tweede deel, De Heks begint in de lente van 356. Julianus is zijn sporen aan het verdienen als veldheer in de strijd tegen de Alamanni die bestaat uit korte bloedige acties en hinderlagen. Maar dan duikt een oude bekende van hem op: zijn mentor Maximus. Deze spoort Julianus aan om een zieneres, die gevangen gehouden wordt door de heks, te bevrijden.
Wanneer mogen we dat volgende album in de winkel verwachten?
Dat is moeilijk te zeggen. Ik moet alles klaar hebben tegen eind februari… dat is het enige waar ik momenteel aan kan denken eigenlijk… En ik moet nog ongeveer dertigtal pagina’s schilderen.
Heb je nu eigenlijk nog tijd om je met andere zaken bezig te houden dan met deze strip? Pak je nog andere opdrachten aan?
Neen, het is alleen maar Apostata… van ’s morgens tot ’s avonds… En deel drie, dat qua teken- en schilderwerk het moeilijkste gaat worden, moet nog komen… Dus ik veel tijd voor andere opdrachten heb ik niet. Ik kan zelfs niet komen signeren in Turnhout, terwijl ik gehoord heb dat het dit jaar uitzonderlijk goed georganiseerd is. Kijk, heb ik weeral reclame gemaakt! (lacht)
Iedereen je album aanschaffen dus en naar Strip Turnhout komen dus!
Meer info!
Apostata 1
Ken Broeders
Standaard Uitgeverij
€ 9,95
"In deel 1 wordt Julianus door zijn oom Constantius benoemd tot Caesar van het Westen. Vanaf nu zullen ze samen over de Romeinse wereld regeren. Julianus krijgt meteen ook een vrouw toegewezen, Helena, de zuster van de Keizer. Maar wanneer de aantrekkelijke Primigenia zijn pad kruist, deinst zij er niet voor terug om al haar charmes in de strijd te gooien en haar rivale uit te schakelen."
Gepubliceerd op 18 November 09 - 10:11
Inderdaad een tekenaar heeft het niet makkelijk om zijn werk te slijten. Kritiek geven op forums is makkelijk, maar probeer zelf maar eens een strip te tekenen. Ik probeer er zelfs niet aan met mijn stramme vingers. Ken man, trek je van de kritiek niets aan, en ga gewoon je eigen weg. Ik heb genoten van je strip, en dat is wat telt voor mij.
willem gay (Email) - 20 11 09 - 16:23
