Recensie: Spirituele Stripkeuzes!

"Men neme een vierkantje als lijf, vier stokjes als armen en benen en daarop een rondje met een gezichtje. Dan heb je de stijl van Maaike Hartjes wel gekenmerkt. Maar toch weet zij als geen ander met dit minimalistische gegeven een heerlijk rijke strip te maken."

(Over 'Hartenjagen' van Maaike Hartjes)

Door Erik Hubrechsen

Hartenjagen
(Maaike Hartjes – Oog&Blik/De Bezige Bij 2009)

Men neme een vierkantje als lijf, vier stokjes als armen en benen en daarop een rondje met een gezichtje. Dan heb je de stijl van Maaike Hartjes wel gekenmerkt. Maar toch weet zij als geen ander met dit minimalistische gegeven een heerlijk rijke strip te maken. Allereerst zijn de gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal van deze poppetjes zeer divers en overduidelijk. Het worden dus echt levende wezentjes die je sympathie (of antipathie natuurlijk) meteen oproepen. Af en toe wordt er fotomateriaal door gemengd, maar ook dat is grappig gedaan. Maaike is een prima tekenares (zie bijvoorbeeld haar bijdrage aan Strips in Stereo), en juist door deze simplistische stijlkeuze maakt ze het zichzelf niet makkelijk.
En dan de verhaaltjes. Natuurlijk gebaseerd op het dagelijks leven. Een trend die de laatste 10 jaar in Nederland in zwang is geraakt door auteurs als Barbra Stok, Floor de Goede en Maaike Hartjes zelf, maar eigenlijk in de hele Europese en Amerikaanse strip te zien is. Maaike is heerlijk in de zelfreflectie. Met elke gebeurtenis vraagt ze zich af wat haar standpunt is of zou moeten zijn. Daarbij heeft ze nog een gezonde dosis opstandigheid, waardoor haar reacties erg grappig zijn en ook zeker herkenbaar. Een enorm grappige scène bijvoorbeeld is bij de tandarts. Terwijl ze een zenuwbehandeling ondergaat, waarvoor ze natuurlijk verdoofd is, dwalen haar gedachten af naar haar werk en concludeert ze dat ze erg boft met haar beroep. Ineens beseft ze dat ze een beetje gelukkig ligt te zijn in een tandartsstoel! Grappig. 

***1/2

Black Crow 1 : De Bloedheuvel
(Jean-Yves Delitte – Glenat 2009)

We schrijven 1775. De strijd in Amerika tussen de Engelse Kroon en de Republikeinen is in volle gang. De opstandelingen lijken steeds meer overmacht te krijgen, dus er is actie nodig. De Commodore roept de hulp in van Black Crow, een kolonist met Irokezenbloed en die in het verleden al menig huzarenstukje op zee heeft uitgevoerd. De Commodore heeft inlichtingen dat een Hollands schip wapens vanuit Frankrijk gaat leveren aan de opstandelingen en Black Crow krijgt de opdracht dat schip aan te vallen en te kelderen. Echter zonder officiële kapersbrief, wat hem feitelijk een piraat zal maken. Black Crow weet af te dwingen dat de families van zijn bemanningsleden in het dorp Kingston beschermd zullen worden en dat ze land geschonken krijgen. Maar al snel blijkt de Commodore geen betrouwbare partner te zijn. Het verhaal vertelt hoe Black Crow zijn opdracht met listen weet te voltooien. Maar bij terugkomst wordt hij geconfronteerd met een harde werkelijkheid en wil zich wreken. Uiteindelijk blijft hij totaal geïsoleerd achter.
Delitte is sinds enkele jaren de officiële schilder van de Franse marine. Hierdoor is het thema van zijn albums vaak de zeevaart. Met veel details worden de machtige zeilschepen getekend en worden de activiteiten aan boord beschreven. Dat komt heel authentiek over en draagt bij aan de sfeer van het verhaal. Dit laat zich enkel vergelijken met Pellerin van “De Havik”, maar Delittes tekenstijl is wat rauwer. Als we zien hoeveel albums Delitte de laatste jaren heeft uit kunnen brengen (laatst nog Belem bij Silvester), dan hebben we toch zeker te maken met een enorme vakman, die ondanks het hoge ritme een vaste kwaliteit levert. 

***1/2

Hector Umbra 1& 2 - De halfautomatische waanzin : Weg van Osaka / Vreemde vlaktes
(Uli Oesterle 2004-2009)

Wie had dat nou nog gedacht! Vijf jaar (!) na het eerste deel van dit verhaal dan eindelijk het vervolg. En ook het derde deel (slot) komt er dit jaar nog aan. Uli Oesterle is een Duitse auteur en heeft in het dagelijkse leven nogal veel geëxperimenteerd met drugs enzo. Veel waanvoorstellingen en verschillende opnames achter de rug. Men vreesde voor zijn geestelijke gezondheid. Zo'n persoon moet natuurlijk een "wacky" verhaal afleveren. En dat is Hector Umbra dan ook.
Hector is kunstschilder en krijgt allerhande "beelden" door die hij vervolgens schildert. Die beelden blijken geen fantasie te zijn maar een aanwijzing om zijn verdwenen vriend Osaka te vinden. Osaka is een geniale DJ en wordt na zijn verdwijning gemanupileerd om een compositie te maken "Ode aan de halfautomatische waanzin" die ervoor zorgt dat mensen onder invloed komen van zijn opdrachtgevers "de extra-cerebralen". Dit zijn geëvolueerde waanvoorstellingen die buiten de gastheer kunnen blijven voortbestaan. Heb ik te veel gezegd over het "wacky" gehalte van dit verhaal?
Het geheel is erg vermakelijk ! En ook de heerlijke tekenstijl van Oesterle is zo expressief! Een klasse apart, maar je moet er wel open voor staan.

****

Arctica 1 : Tienduizend jaar onder het ijs / 2: Het geheim van de diepte
(Pecqueur & Kovacevic & Schelle - Silvester 2008-2009)


Een up tempo avonturenverhaal. De piloot Dakota ruimt in opdracht afgeschreven satelieten op in de ruimte. Af en toe heeft hij ook een opdracht op aarde. Door het opwarmende klimaat drijven enorme ijsbergen los en bedreigen de scheepvaartsroutes. Die vernietigt hij dan met zijn raketten. Maar dit keer komt er bij de ontploffing een capsule vrij. Na onderzoek blijkt daar een geheimzinnig meisje in te zitten. Het ijs rond de capsule is 10.000 jaar oud!
Dan gaat alles in een stroomversnelling. Het meisje ontsnapt en is bezig één of andere opdracht te vervullen, zonder veel te verduidelijken. Natuurlijk zijn de wereldmachten al gauw op de hoogte van het fenomeen en de jacht is geopend.
Grappige pulpserie, met een overdadige inkleuring. Veel geel en blauwtinten.

***

Orion 1 : Het heilige meer
(Jacques Martin - Casterman 2009)

Nu ook maar het eerste deel van Orion opnieuw gekocht. De vorige uitgave was van Loempia in 1991. Weer zo'n typisch Martin-verhaal. De held overleeft, maar zijn medevluchters/vrienden vallen met bosjes. toch een eigenaardig trekje van deze auteur. En ook nu weer is onze held amper aangeslagen door het verlies.
Blijft over een niet onaardig verhaal over de strijd tussen Athene en Sparta. Orion krijgt opdracht de Spartanen af te leiden, zodat Athene meer tijd krijgt om zich voor te bereiden op een aanval van Sparta. Dat lukt prima en Orion krijgt alle eer bij terugkomst. Toch wordt de slavin Hilona die als enige het avontuur met Orion overleefde, zonder blikken of blozen uitgeleverd aan de Spartanen, waardoor een oorlog voorkomen wordt. Cru!
De tekeningen van Martin zijn hier nog op zijn oude niveau en dus een stuk beter dan de huidige tekenaars ! De inkleuring is nogal korrelig.
Deel 2 had ik al eerder besproken, maar dat was al een pak minder dan dit deel!

**1/2

Bulletje en Boonestaak 16: Het Neptunesfeest op de Herkules / 17: Ouwe Hein's avonturen onder Barbarijse zeerovers in de Sargassozee / Bulletje en Boonestaak uitgave van de Roodkoopren Knoop
(A.M. de Jong & G. van Raemdonck 2009-2009-1979)

Ik blijf het heerlijk vinden. Dit soort gedateerde krantenstrips roepen een heerlijke sfeer op. De publicatie van deze verhalen was in 1926-1927 !
Feitelijk was dit één van de eerste Nederlandse strips die ook nog eens in het buitenland vertaald werd (Frans en Duits). Het hielp natuurlijk dat Bulletje en Boonestaak volledig gelieerd waren aan de Socialistische Pers. Van Raemdonck was als Belg tijdens WO I gevlucht naar het neutrale Nederland alwaar hij al gauw opviel met zijn politieke prenten. A.M. de Jong nam contact met hem op om enkele van zijn boeken te illustreren. Een lange vriendschap volgde en daaruit werd deze strip geboren. Opvallend was het straattaalgebruik. Absoluut "not done" in die tijd, maar ook een reden van de populariteit. Ook schroomde Van Raemdonck niet om blote personen af te beelden (In de Ven Nelle uitgaven werden die vervolgens allemaal netjes van een zwembroekje voorzien). De verhalen zijn van die lekkere sterke kampvuurverhalen, waar de fantasie lekker uit de bocht kan gaan. Genieten!
De uitgave van De Roodkoopren Knoop geeft nog een hoop extra informatie over de reeks en de auteurs.

***1/2

Trollen van Troy 11 : Trollympiaden
(Arleston & Mourier - Uitgeverij L 2009)

Het universum van de trollen breidt zich nog verder uit. Natuurlijk wordt het steeds moeilijker om origineel uit de hoek te komen. Immers alle grappen draaien om de manieren van de trollen waarbij er veel gevochten, geslagen en geschranst wordt. We zien dan ook in dit elfde deel een hoop nieuwe trollenvolken: met panter en tijgerdessins, zwarte trollen etc.
Het plan van de tovernaar Rysta Fukkatoe om een nieuwe trollenras te creëren die onder controle staat van de tovenaars brengt hem er toe de Trollympiaden te organiseren. Hieruit probeert hij de krachtigste exemplaren te selecteren voor zijn experiment. Natuurlijk loopt het allemaal anders en eindigt het weer in een vernietigende apatheose.
Nog steeds grappig en nog steeds lekker getekend.

***

Elixers 2 : Het geheim van de Glupion
(Arleston & Varanda - uitgeverij L 2009)

Had ik bij het eerste deel toch nog de bedenking dat er veel elementen werden hergebruikt uit andere Arleston-reeksen, in dit tweede deel wordt het al wat origineler. Vooral het idee van een wereld die bij de gratie van enkele goden bestaat of verdwijnt is een aardig gegeven. Natuurlijk blijkt de held van het verhaal de erfgenaam te zijn van zo'n verdwenen wereld. Hij is dan ook de meest geschikte persoon om één van de goden te bestrijden. In dit deel weet het gezelschap na veel problemen een kaart te verkrijgen waarop de verblijfplaats van de god is aangegeven.
Varanda slaagt er niet in mij te overtuigen met zijn tekenstijl (t.o.v. de andere tekenaars die voor Arleston werken tenminste). Al die dikke weerbarstige haarlokken irriteren me een beetje. De inkleuring is erg tekenfilmachtig.

**1/2

Vae Victis! 15 : Amber in Alesi, "cursum perficio"
(Rocca & Mitton - Saga 2009)

Talent was en na 14 delen mee gestopt. Gelukkig bracht Saga Uigaven het laatste deel 15 nu uit (en herdrukt meteen de rest. Delen 1 en 2 zijn al herdrukt en delen 3 t/m 6 binnenkort).
Ik koos er niet voor alles te herlezen, maar dat bleek toch lastig. Hoe zaten die verhoudingen tussen de verschillende pesonages ook alweer?
We krijgen met dit deel inzicht in de nederlaag van de Galliërs bij Alesi (wat in Asterix altijd ontkent wordt). Celltill is de leider van de Galliers, maar maakt de ene na de andere strategische fout. Amber (of Boadicae) wijst hem daar constant op, maar kan hem toch niet overtuigen. Een smadelijk einde wacht hen. Het album eindigt toch nog open, zodat een eventueel vervolg nog mogelijk zou kunnen zijn.
Tekeningen zijn typisch Mitton-stijl, maar de tekenaar tekent in mijn ogen wel wat rommeliger dan vroeger.

***

De spiralen kooi
(Al Davison – Sherpa 2009)

Autobiografieën zijn tegenwoordig niet meer weg te denken in de stripwereld. Betiteld als “graphic novel” vertrouwd menig auteur zijn zielenroerselen of problematische seksleven aan het papier toe. Soms geromantiseerd, maar soms ook een bijna letterlijke weergave van de auteurs leven. Zo ook dit verhaal van Al Davison, dat oorspronkelijk al in 1988 in het Engels verscheen in zijn eerste vorm. Davison is met een open ruggetje geboren; de zogenaamde Spina Bifida. Een ernstige afwijking waarbij de doktoren sterk betwijfelde of hij het wel zou overleven. Maar Davison blijkt een vechter te zijn en weet zich lichamelijk zo te sterken dat hij veel lichamelijke functies aanleert. Niet in het minst om te kunnen lopen. Davison beschrijft hoe hij in zijn pubertijd en jong volwassen jaren te maken heeft met vooroordelen (mankepoten zijn impotent) en agressie (ik haat spasten). Het bijzondere aan Davison is dat hij de energie en positiviteit vindt om dit te weerstaan. Hij zoekt zijn heil in Boeddhisme en weet daardoor zichzelf beter te accepteren. Als hij dan ook eindelijk de liefde van zijn leven vindt, is hij mentaal super sterk. Toch is niet alles koek en ei, want nog steeds krijgt hij aanvallen waardoor o.a. zijn loop- en gezichtsvermogen wegvalt.
Ook leert hij te snappen dat zijn sociale vaardigheden niet goed ontwikkeld zijn doordat hij als kind zo vaak in het ziekenhuis lag. We volgen dus zowel zijn mentale als lichamelijke strijd, en dat gaat je niet in de koude kleren zitten.
De vertelling is niet lineair, maar springt nogal eens op en neer tussen de verschillende leeftijden. Het is confronterend en maakt je wat ongemakkelijk. Dat geldt ook zeker voor de zwartwittekeningen waar de confrontatie met het vervormde lichaam van Davison zeer direct is.
Geen makkelijk boek, maar wel zeer boeiend. Uitgeverij Sherpa houdt haar naam hoog met de keuzes van haar vertalingen.

****

Gepubliceerd op 08 Juli 09 - 10:12