Wilma Leenders kleurt je dag: "Het geven van een eigen stijl aan een inkleuring vind ik nog steeds het moeilijkst, zorgen dat ze niet allemaal op elkaar gaan lijken."
U en ik staan er niet altijd bij stil maar bij het maken van een strip komt veel meer volk bij kijken dan we nog maar zouden durven denken. Uiteraard nemen de tekenaar en scenarist een grote hoop werk op zich om ons parels van strips te schenken maar om die parels te laten schitteren, is het ook wel eens nodig om het teken- en schrijfwerk te combineren met een perfecte inkleuring van de strip. Wie daar voor geroemd en geëerd wordt is inkleurster Wilma Leenders die strips zoals S1ngle, Oktoknopie, Jan, Jans en de kinderen, Gilles De Geus, De Familie Doorzon en veel, veel meer de juiste kleurinstelling meegeeft. Wilma Leenders is gek op haar werk en leek ons dan meteen ook de ideale persoon om ons meer te vertellen over het vak. En dat doet ze dan ook met verve! Gekleurde antwoorden op zwartwit-vragen over kleuren, digitaal werken, favoriete inkleuringswerk, kleur geven aan albums van haar man Gerard Leever (o.a. Oktoknopie, Suus en Sas,...),... Antwoorden die af en toe ook wel eens buiten de lijntjes durven kleuren!
Waarom heb je ooit voor het inkleuringswerk gekozen?
Wilma Leenders: "Lang geleden ( van 1980 tot 1984 ) zat ik op de kunstacademie in Arnhem en deed daar modevormgeving. Ik leerde Gerard kennen, die net bij Studio Arnhem was gekomen, en hij was bezig wat strips op te zetten ( waaronder de Vloek van Bangebroek) en aan te bieden bij diverse uitgeverijen. Omdat ik op de academie al veel met kleur werkte vroeg Gerard mij wat dingen in te kleuren omdat dat beter presenteerde. Van het een kwam het ander, ik kreeg veel reacties op die proefjes en zo verruilde ik mijn bijbaantje bij een gordijnen atelier voor strips inkleuren. Met name de Eppo redactie was erg enthousiast en ik mocht al meteen de cover inkleuren.
Door omstandigheden op de academie had ik steeds minder plezier in die opleiding. Het bijbaantje als inkleurster begon tegelijkertijd ook uit de hand te lopen en zo is mijn keuze gemaakt. Ik vond het werk als inkleurster leuker dan mijn opleiding en kon voldoende werk krijgen om van te leven, dus ik stopte na vier jaar met de academie en ben vanaf die tijd fulltime inkleurster. Ik heb nooit spijt gehad van die keuze en vind mijn werk nog steeds erg leuk. "
Was het makkelijker (of juist moeilijker) om te werken als inkleurster wanneer je man striptekenaar is?
"Het was wel wat makkelijker omdat je de connecties via hem krijgt. Daardoor zat ik meteen in de goede omgeving om nieuw werk te krijgen. Je moet het dan natuurlijk nog wel waarmaken! Wat wel een nadeel is, is dat Gerard de neiging had bovenop de inkleuring van zijn eigen strips te zitten en dat belemmerde mij dan weer om te doen wat ik zelf mooi vind. Gelukkig is dat in de loop der jaren veel minder geworden en heeft hij veel vertrouwen in wat ik doe."
Wat is het moeilijkste aan de job van een inkleurster?
"Het geven van een eigen stijl aan een inkleuring vind ik nog steeds het moeilijkst, zorgen dat ze niet allemaal op elkaar gaan lijken. Als ik een nieuwe strip begin kan ik daar heel lang over doen. Als het eenmaal loopt, gaat het dan steeds meer vanzelf. Je moet natuurlijk een goed kleurgevoel hebben. En voor het digitale tijdperk was natuurlijk de techniek een ambacht dat je moest beheersen. Niet iedereen kon omgaan met een airbrush of een vlakje egaal inkleuren."
Zijn de tekenaars steeds meteen tevreden met het inkleurwerk of moet je daar soms legendarische discussies voor aangaan?
"De meeste tekenaars zijn gelukkig meteen tevreden. Ik vraag bij nieuwe opdrachten vooraf meestal wel naar de wensen en voorkeuren van de tekenaar want wat hij zelf in zijn hoofd heeft daar wil ik best rekening mee houden. Ik snap ook wel dat het voor een tekenaar heel belangrijk is. Legendarische discussies heb ik eigenlijk alleen met de Jan Kruis studio gevoerd. Ik kleur de strip Jan Jans en de kinderen al een aantal jaren in maar er was een periode dat ik merkt dat alle kleuren zo'n beetje aangepast/veranderd waren, zelfs de kleuren van de vaste figuren en ik vond het meestal geen verbetering, wilde ook niet meer genoemd worden in het album als inkleurster omdat ik er niet achter stond. Ik vroeg me toen wel af waarom ze het mij lieten kleuren en het niet zelf deden. Het is me nooit helemaal duidelijk geworden maar de aanpassingen werden minder, en momenteel zie ik niet veel veranderingen meer als ik ze in druk terug zie, of mijn ogen worden minder....!"
Kan je de job van inkleurster eigenlijk op een schoolse manier leren of is het eerder een gave/talent die je moet hebben?
"Je moet er een goed kleurgevoel voor hebben en dat is volgens mij wel een gave, dat heeft niet iedereen . Iedereen kan wel leren om met photoshop te werken of welk ander programma dan ook. Er zijn bij mijn weten geen opleidingen voor."
Wordt je job niet vreselijk onderschat door het grote publiek?
"Ik denk dat veel mensen er niet bij stilstaan dat dat ook nog moet gebeuren, het kleuren. Daarom is de nieuwe penning van het stripschap voor de productie wel een goede, dan krijgen zaken als lettering, kleur, vormgeving en ander minder opvallender zaken wat meer aandacht."
Hoe kan een inkleuring er voor zorgen dat een strip beter wordt?
"Het kan een strip overzichtelijker maken door bijvoorbeeld met voor en achtergrond te werken, ook kan het de sfeer die het heeft versterken, zonder dat je leest zie je al wat voor sfeer er in de pagina zit."
Je wordt alom geroemd als één van de beste inkleurders van Nederland; kan je je daar volop in vinden of zou je je daar liever bescheiden in opstellen?
"Het zit in mijn aard om me daarin bescheiden op te stellen, maar eigenlijk ben ik het er wel mee eens!"
Wat was eigenlijk tot nu toe het grootste compliment dat je over je inkleuringswerk gehoord hebt?
"Zelf weet ik het niet meer, maar Gerard vertelde dat Hanco ooit eens een brief van Yves Chaland kreeg waarin hij hem complimenteerde met zijn strip Gilles en daarbij ook de kleur noemde. Een vorm van een compliment is eigenlijk ook dat tekenaars naar mij toekomen om hun strips in te laten kleuren. Zelf hoef ik nooit op zoek. En de "Penning voor de bijzondere verdienste" van het stripschap ( nu de Hans Frankfurtherprijs), die ik in 1993 kreeg, was ook wel een mooie waardering."
Hoe begin je nu eigenlijk aan zo'n strip in te kleuren?
"Meestal begin ik met kleuren die vast staan, zoals de hoofdfiguren, daarna volgen de grote vlakken en als laatste de details. Als alles vlak ingekleurd is, ga ik meestal pas kijken waar een verloopje moet, of wat licht en donker effect, of eventueel ander effecten zoals kaarslicht of fonkelende sterren. "
Hoelang werk je aan één album?
"Eigenlijk komt het niet voor dat ik alleen voor een album inkleur. De meeste pagina's worden eerst al voor gepubliceerd en later gebundeld in een album. Meestal doe ik over één pagina twee à drie uur, hangt af van hoe druk een pagina is. Momenteel ben ik bezig met de inkleuring van Bob Evers, dat is wel alleen voor een album, er is geen voorpublicatie meer. Ik doe over deze strip wel langer dan drie uur per pagina, maar het zijn prachtige tekeningen.
Welke strip had je eens heel graag willen inkleuren?
"Volgens mij heb ik alles wat ik wilde al wel ingekleurd. Ik zou wel graag het Felix Flux museum van Gerard nog eens in willen kleuren maar dan digitaal. Daar kan je zoveel sferen en effectjes in kwijt, dat is helemaal wat ik leuk vind! Hanco hield daar bij Gilles ook wel rekening mee... er hingen overal wel lampjes of kaarsjes of maneschijn, soms allemaal tegelijk, vind ik heerlijk! "
Ben je eigenlijk een striplezer en is dat nodig om een goede inkleurster te zijn?
"Nee, ik ben helemaal geen striplezer. Ik lees alleen wat ik inkleur, dat is noodzakelijk om geen fouten te maken zoals de rode bal die je dan blauw kleurt. Dat soort dingen gebeuren wel met studio's in bijvoorbeeld Italië. Dat moet dan op de redacties weer gecorrigeerd worden. Volgens mij is het ook niet nodig om van strips te houden, als je de sfeer maar aanvoelt en de goede kleuren kiest. "
Welke strips heb je al allemaal ingekleurd?
"Nou, dat zijn er heel veel. Natuurlijk alles van Gerard zoals de Vloek van Bangebroek, Felix Flux museum, Oktoknopie, Dik van Dieren, Gemengd Dubbel, Suus & Sas, Ria & Rinus, Pim,Pam & Pluis van andere tekenaars Gilles de Geus en S1ngle van Hanco, Jan Jans en de kinderen, Willems Wereld, Familie Doorzon, Bob Evers en veel voor Disney zoals de Donald Duck covers en de covers van alle speciale uitgaven van Disney ( DD extra, DD Pockets, DD als... albums enz)"
Hoe kleur jij in? Is dat nog handwerk of gebeurt dat tegenwoordig allemaal digitaal? En welke technieken worden daar dan allemaal bij gebruikt en wat heeft je voorkeur?
"Ik kleur alleen nog maar digitaal in, heb de materialen voor hand inkleuren ook niet meer. Er zijn nog wel inkleursters die het met de hand doen, geloof ik. Voor mij heeft digitaal zoveel voordelen dat ik niet meer teug zou willen naar hand inkleuring. Je kan bv. oneindig dingen aanpassen ( kan ook een nadeel zijn !) en veranderen. Effectjes zijn veel makkelijker te maken en het allerbelangrijkste: je hoeft niet meer af te plakken en uit te snijden als je maskers gebruikt voor de airbrush, dat was altijd een monniken werk en als je dan na het airbrushen alles eraf haalde, bleek dat sommige kleuren niet zo mooi naast elkaar uitkwamen. Dat zag je tijdens het werk niet omdat het afgeplakt was. Dan moest je weer bijwerken, donkerder maken was geen probleem, maar lichter maken was moeilijker om dan de kleuren nog helder en fris te houden. Die airbrush was volgens mij ook niet helemaal gezond voor je luchtwegen. Nee, geef mij maar de computer!"
Kan je eigenlijk zelf gewoon goed tekenen? Zou er ooit een strip van je kunnen uitkomen ingekleurd door Gerard?
"In het verleden tekende ik dus veel, ik maakte zelfs wel eens een strip! In mijn zelfgemaakte modeblad eindigde ik daar altijd mee. De verhalen haalde ik uit popfoto, een jongerenblad uit de zeventiger jaren. Daar stond altijd een verhaal in "zomaar een meisje/jongen". Maar ik heb nu geen ambities meer nog een strip te tekenen. Wel wil ik als ik tijd heb meer gaan tekenen, maar dat zal nog wel een aantal jaren duren."
Welke kleur vind jij het mooist?
"Ik vind bijna alle kleuren mooi, houd erg van kleur. Mijn voorkeur gaat uit naar rood."
Hartelijk dank voor de gekleurde antwoorden!
"Graag gedaan!"
Gepubliceerd op 13 Februari 08 - 10:16
Een van de beste inkleurders? Wilma is gewoon de allerbeste!
Caro - 14 02 08 - 19:56
Wilma staat er gekleurd op dankzij Stripelmagazine!
Kontiki - 15 02 08 - 15:32
