Peetvader

Osamu Tezuka is een meester. De man is de geestelijke vader van Astroboy, maakte een strip over het leven van de Boeddha waarvan ik dacht dat hij ontiegelijk saai zou zijn maar waarvan ik de acht (acht!) dikke delen verslonden heb en bracht met “M/W” en “Ode aan Kirihito” twee entertainende verhalen vol sociale kritiek op de Japanse maatschappij uit. Nu schenkt uitgeverij L ons “Ayako”, een verhaal in 3 delen. Ik wou wachten tot het derde deel uit was om iets te schrijven maar de eerste twee delen waren zo meeslepend dat ik er niet aan twijfel dat het slotstuk even goed, zo niet beter, zal zijn. (PM)

Ayako is een familiekroniek over de familie Tenge. Die familie was voor WOII één van de rijkste families van Japan en bezat gigantische hoeveelheden grond. Na de oorlog werd alles echter anders en werden zij gedwongen om die grond te herverdelen. De Amerikanen, die daar tot 1952 bleven hangen, hadden daar halvelings de hand in en werden daarom door de rijken veracht.

Het verhaal begint met de thuiskomst van Jingo Tenge, de middelste zoon van het gezin. Hij keert terug van het slagveld en het zit er al meteen bovenarms op. Vader schaamt zich dat zijn zoon “Niet gestorven is voor de eer van de Keizer”. Jingo ontdekt beetje bij beetje, wat er zich allemaal afgespeeld heeft tijdens zijn afwezigheid. En dat blijkt niet niets te zijn; elk gezinslid heeft wel hier of daar een duister geheim. Jiro is initieel verontwaardigd maar zinkt stilletjesaan toch steeds dieper en dieper weg in het morele moeras dat zijn familie is.

Tezuka verweeft het verhaal lichtjes met de Japanse geschiedenis, La meglio gioventù nog aan toe, en maakt zijn kroniek zo, naast zeer spannend, ook nog op historisch vlak lezenswaardig. De strapatsen van de familie zelf komen soms aardig in de buurt van het soap genre maar Tezuka weet zijn personages genoeg diepgang te geven om die valkuil te ontwijken. Het enige wat hij overhoud van de soap is het enige wat er doorgaans goed aan is: de suspense.

Wanneer het verhaal in het tweede deel wat begint uit te doven speelt Tezuka een meesterzet uit: hij begint, op vrij onregelmatige wijze, stappen vooruit te zetten in de tijd: dan eens één jaar, dan weer zes jaar. Tegen dat je als lezer doorhebt hoe de vork aan de steel zit, mag je weer van nul beginnen. De vaart die Tezuka daarmee in het boek steekt is ongekend, zeker voor een klopper van 264 pagina’s.

De personages van Tezuka doen zeer tekenfilmachtig aan. Als mensen roepen dan wordt hun mond groter dan hun hoofd. Tezuka raast hier vervaarlijk dicht tegen de afgrond van de overdrijving aan maar hij weet zijn bolide, dankzij tal van tragische gebeurtenissen, nog net op de baan te houden.

Af en toe bouwt de man een rustpunt in in het verhaal waarvoor hij tekeningen gebruikt van de natuur, de huizen van de hoofdrolspelers of details uit het interieur, meestal aan de inleiding of het einde van een hoofdstuk. Deze tekeningen zijn dan weer zeer realistisch en gedetailleerd. Op sommige momenten wisselt hij zelfs enkele keren per bladzijde van stijl. Je zou denken dat dat het verhaal breekt maar Tezuka weet wat hij doet. Die wisselende tekenstijlen gooien de lezer immers niet uit het verhaal maar maken het, op bepaalde momenten, zelfs zo realistisch dat je er dieper ingesleurd wordt. Beter dan dat kan ik het niet uitleggen. U zal het wel zien als u het boek leest.

Uitgeverij L publiceert de drie delen in hoog tempo. Deel 1 en 2 zijn nog maar pas uit en deel 3 verschijnt in juni. Het is de eerste keer in lange tijd dat ik nog eens uitgekeken heb naar een volgend deel van een stripreeks dus ik kan daar alleen maar blij om zijn.

Ayako Nr. 2 – Een familie om van te houden

Tekst & tekeningen: Osamu Tezuka

Uitgeverij L

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

]]> kurt 2012-05-15T07:09:00-05:00 2012-05-15T14:09:00-05:00 tag:stripelmagazine,2012:Stripelmagazine.3707

De lokale krantenboer was in goede doen toen ik aanschoof met P-Magazine. "Aha, dat koop je voor de artikels, zeker?", vroeg hij met een glimlach zijn wekelijkse grap. Blij dat ik hem kon antwoorden dat het voor de exclusieve Café Cowala-strip was. Humo lag ook mee op de toonbank en het was met een groot genoegen dat ik las dat DirkJan van de onvolprezen Nederlandse stripauteur Mark Retera zijn comeback maakt in het weekblad. En er is meer. Ook cartoonist Steve (Michiels), bekend van Knack, zal u vanaf nu vanuit de Humo-bladzijden toelachen. De zieke IJslander die nu ook het onafhankelijke weekblad teistert nemen we er dan ook met de glimlach bij. Zou de tijdschriftenwereld dan toch het licht gezien hebben?

]]>

Meer info vindt u hier.

Uiteindelijk durven we het wel heel vreemd noemen dat een strip als Café Cowala niet eerder op de markt is verschenen. "De goesting om een album uit te brengen was er al een hele tijd, zowel bij P-Magazine als bij mezelf", legt de stripauteur uit. "De eerste plannen werden trouwens al in 2008 gesmeed. Dat is in onze jaartelling: twee hoofdredacteuren geleden. (lacht) Maar de zoektocht naar een uitgever bleek een heel moeizaam proces, van onbeantwoorde mails en telefoons die niet opgenomen werden. Nogal frustrerend als je moet wachten op een antwoord, dat er nooit komt... Begin 2011 kwam dan toch Ballon Media opeens op de proppen. Op zich was de deal snel rond, maar door een paar personeelswissels op de marketingafdelingvan Think Media (uitgeverij van P-Magazine) heeft het nog een jaartje extra geduurd. En dus zijn we intussen allemaal een stuk grijzer geworden, maar niet minder tevreden met het album!"

Café Cowala vanaf morgen dus exclusief te verkrijgen bij P-Magazine! En wil u zich helemaal overtuigen over de geweldige, humoristische uitstraling (en inhoud) van de strip dan kan u dat hier doen.

Episch

Darren Aronofsky, één van mijn favoriete regisseurs, heeft ervaring met het schrijven van strips. Toen de geldschieters van “The Fountain”, zijn derde film, zich terugtrokken omdat Brad Pitt niet mee kon spelen, zag het ernaar uit dat de film nooit gemaakt zou worden. Aronofsky bleef niet bij de pakken zitten en maakte dan maar een strip van het verhaal. Het feit dat die strip redelijk fantastisch was, was er mede verantwoordelijk voor dat “The Fountain” toch nog gemaakt werd met andere geldschieters. De volgende film van Aronofsky wordt: “Noah” en wederom moest hij leuren en bedelen voor een budget. Pas toen hij na vier jaar soebatten een comic maakte van zijn script hapten de investeerders toe. Zou dat iets te maken hebben met de recente successen van Batman, The X-Men en andere Avengers? (PM)

Aronofsky concentreert zich op het verhaal van Noah. In dit eerste boek worden Noah en zijn gezin geïntroduceerd. Bovendien krijgen we een beeld voorgeschoteld van hoe de wereld en de maatschappij er tijdens hun bestaan uitziet. Niet al te best is dat, dat weet u al, anders zou God de Vader die wereld niet willen vernietigen hebben.

Aronofsky smokkelt enkele verwijzingen naar hedendaagse excessen, onder andere neushoornstropers, het verhaal in en dat maakt het verhaal iets meer bij de tijd dan we ervan gewend zijn. Evenwel is het verhaal op zich al universeel natuurlijk. We krijgen onder andere de toren van Babel te zien, hét symbool van menselijke hoogmoed, en het is niet moeilijk daarin een metafoor te zien voor hoe de mensheid heden ten dage met elkaar en de natuur omgaat.

Het verhaal kabbelt in een aangenaam tempo voort en lijkt eerder de prelude te zijn van de actie die nog moet komen: de zondvloed zelve. Pas aan het eind van dit album maakt men zich op om de ark te gaan bouwen. En toch verveelt deze strip niet. Daarvoor is het verhaal te goed opgebouwd, worden de karakters te goed uitgespit en zijn de tekeningen te goed.

Die tekeningen zijn van Niko Henrichon. Vrij onbekend in onze contreien maar een gewilde covertekenaar over de grote plas. De graphic novel “Pride of Baghdad”, die hij op scenario van Brian K. Vaughn schreef, doet misschien ook een belletje rinkelen.

Henrichon tovert prachtige tableaus en grote platen uit zijn tekenpen. Weidse vergezichten van een apocalyptisch landschap met esoterisch ogende hemelgewelven, de imposante mierennest die de toren van Babel is en de afschuwelijke visioenen die Noach beleeft zijn alechts enkele voorbeelden waarin ’s mans tekentalent aan de oppervlakte komen.

Vooralsnog dus nog niet veel actie maar wel een veelbelovende en fantastisch ogende proloog van wat nog komen gaat.

Noach nr. 1 – Wegens de slechtheid van de mensen

Tekst: Darren Aronofsky & Ari Handel

Tekeningen: Niko Henrichon

Le lombard

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Voy(ag)eur

Jirô Taniguchi is een Japanse grootmeester van de strip. Ondanks het feit dat strips daar “manga” heten leunt zijn werk zeer dicht aan bij de Europese traditie. Casterman brengt al een tijdje de ene vertaling na de andere van Taniguchi uit. “De wandelende man”, de recentste in die geut uitgaven, is het boek waarmee hij doorbrak in Europa. In België of Nederland zal dat niet geweest zijn. Dit is de eerste Nederlandstalige uitgave sinds dit boek zo’n twintig jaar geleden debuteerde. (PM)

De opzet van het boek is zeer simpel. Het bestaat uit een reeks kortverhaaltjes over de wandelingen die een man maakt. Soms heeft hij een aanleiding, zoals het huren van een videoband (voor de jongeren: dat is een voorloper van de blu-ray) of het kopen van rieten zonneblinden. Evengoed is er geen beweegreden te bekennen. Soms zien we hem thuis vertrekken, soms niet, soms zien we hem thuis aankomen en soms (u raadt het al) niet.

Die thuis is belangrijk omdat zich daar zijn eega en hond bevinden. Zij vormen zijn klankbord en uitvalsbasis. Zij aanhoren de avonturen die de man meemaakte op zijn tochtjes en fungeren zo een beetje als anker met de lezer. Zij zijn ook praktisch de enigen tegen wie de wandelaar in dit boek spreekt.

De wandelingen spelen zich dus veelal in stilte af. Taniguchi geeft in een zeer traag ritme en met prachtige grote platen, het leven in Japan weer. Pure poëzie. U bent gewaarschuwd.

De man lijkt zijn wandelingen aan te grijpen om het kind in zich de vrije loop te laten: hij gaat naakt zwemmen in een gesloten zwembad, ziet de zon opkomen van op het dak van een onbekend gebouw en verkent steegjes die zo smal zijn dat hij zich zijwaarts moet bewegen. Soms durft Taniguchi iets te ver gaan en verworden de verhalen tot anekdotes die wel heel dicht bij meligheid aanleunen.

Waarom dan toch dit boek bespreken? We weten allen dat ik enkel boeken bespreek die ik goed vind. Om te beginnen is het tekenwerk van een ontstellend hoog niveau. Taniguchi hanteert een soort van klare lijn met heel fijne lijntjes en verwerkt gigantisch veel detail in de pagina’s. Wanneer hij een boom tekent kan je de blaadjes ervan tellen.

Ook zijn paginaopbouw, kadrering en perspectieven zijn van een oerdegelijke kwaliteit. De flow die de man bereikt is fantastisch. Dit boek is een schat aan informatie voor mensen die het opbouwen van een strippagina en strips maken in het algemeen onder de knie willen krijgen.

De tweede reden is simpel: ik vind Japan een boeiend land. Zonder veel uitleg krijg je in dit boek een hele hoop simpele details uit het Japanse leven van alledag voorgeschoteld. En dan eens niet Tokio maar een rurale voorstad. Dat maakt dit boek ook ongewild exotisch.

Eén minpunt, maar dan wel een gigantisch, zijn de dialogen. Taniguchi wilde die, synchroon met de rest van het boek, waarschijnlijk eenvoudig houden, maar de slinger slaat teveel door naar de verkeerde kant. Ik vermoed dat er zeer veel verloren gegaan is in de vertaling maar mijn tenen krulden bij het lezen van sommige tekstballons.

Gelukkig is dit een kijkboek. Ik zal het nooit meer lezen maar vermoed dat ik het wel nog veel zal openslaan.

De wandelende man

Jirô Taniguchi

Casterman

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Hardgekookt

In 1962 kwam het eerste Parker boek van Richard Stark uit. Het was het begin van een omwenteling in het misdaadgenre. Al gauw werd het de norm voor misdaadfictie dat ze rauw geserveerd moest worden, realistisch en onderbouwd. Van de boeken van Stark, die eigenlijk Donald Westlake heette, werden er enkele verfilmd maar op een stripadaptatie moesten we wachten tot 2009. (PM)

Parker (Het hoofdpersonage, duh!) wordt opgejaagd door mannetjes van een gigantisch misdaadsyndicaat. Dat syndicaat heet dus “De organisatie”. Parker vindt het niet echt aangenaam om doelwit te zijn, hij is meer jager dan prooi, en zet een plan op poten om de organisatie een hak te zetten. Om zichzelf te beschermen en de organisatie af te leiden beslist hij in navolging van Julius Caesar de “verdeel en heers” tactiek toe te passen. Hij schrijft brieven, we zijn 1963 dus e-mailen gaat niet, naar een hele resem schimmige vrienden en kennissen en vraagt hen om, allemaal samen, over het gehele land, overvallen op de organisatie plannen. Op die manier moet de organisatie teveel manschappen spreiden en dekken de overvallers elkaar in. Intussen werkt Parker zelf aan een plan om zijn zaakjes met het misdaadsyndicaat op te lossen.

Cooke sloeg in de eerste aflevering al de juiste noten aan en gaat gezwind op hetzelfde elan verder. Deze strip is nogal tekstzwaar omdat er vrij veel monoloog in de mond van een verteller gelegd wordt maar die is zo spannend en goed geschreven dat dat nooit stoort of de vaart uit de strip haalt. Vermoedelijk zijn veel van de dialogen en teksten rechtstreekse overnames uit de roman waar deze strip op gebaseerd is en is dat de verdienste van Stark zelve. Cooke weet echter duidelijk wat hij juist moet overnemen en wat hij enkel moet verbeelden in de tekeningen.

De manier waarop Cooke één en ander in beeld brengt is op zijn minst inventief te noemen. We hebben hier te maken met iemand die het medium van binnen en van buiten kent. Dit boek is een schoolvoorbeeld van technieken die enkel en alleen in strips mogelijk zijn. Vergeet dus maar die boutade dat de strip het kleine broertje van het filmmedium is.

Cooke gebruikt polshorloges om de datum aan te duiden, duidt één en ander qua karakter en voorgeschiedenis van een personage aan de hand van een spelletje monopoly en weet met één enkele spread van een rijdende wagen de gebeurtenissen van 24 uur samen te vatten. Het toppunt zijn echter de vier tussenstukjes middenin deze strip. Cooke beschrijft vier verschillende overvallen die de schavuiten uit Parkers kennissenkring bekokstoven en doet dat telkens op een andere manier en in een andere tekenstijl. Van geïllustreerd proza naar een soort krantenstrip in een stijl die wat weg heeft van “The Jetsons” tot een met grafieken gelardeerde exposé over hoe een soort illegale lotto georganiseerd wordt. Om duimen en vingers bij af te likken.

Hoewel Cooke in deze interludiums van zijn normale stijl afwijkt is zijn hand nog duidelijk herkenbaar. Die gebruikelijke stijl is een evenknie van Starks schrijfstijl: helder en doeltreffend. Cooke weet niet enkel met de gebruikelijke attributen als decor en kledij de sfeer van de jaren zestig te evoceren, ook zijn stijl verwijst ernaar. Denk pin-ups, denk cartooneske personages, denk “Mad Men”.

Cooke mengt dunne, strakke lijnen op de voorgrond met dikke, grove penseelstreken op de achtergrond en creëert zo een zekere diepte en geloofwaardigheid in zijn tekeningen. De grovere decors zorgen voor een perfect tegengewicht voor zijn iets tekenfilmmachtigere figuren. Een meesterzet ook om voor een monochrome blauwe inkleuring te kiezen.

Ook de regie van Cooke steekt boven die van vele van zijn vakgenoten uit. Duizelingwekkend rare perspectieven en vreemde shots dragen evenveel bij aan het verhaal en de sfeer als de plot zelf. We zouden bijna gewag kunnen maken van een adaptatie die effectief iets toevoegt aan het geheel, ware het niet dat we daarmee andere, mindere adaptaties in een kwaad daglicht stellen en ik heb geen zin in ambras met Potter en/of Twilight fans.

Ook de vertaler krijgt een dikke pluim. Deze strips werden oorspronkelijk in het Engels, de taal bij uitstek voor misdaadromans, uitgebracht. Meestal merkt de doorsnee lezer het niet omdat ze enkel Nederlandstalige versies lezen maar heel veel strips worden verpest door een slechte vertaling. (om nog maar te zwijgen van ondertitels bij televisionele recreatie) Hier echter geen slecht gekozen woorden -“kanis” iemand?-, of rare zinsconstructies maar een geloofwaardige flow die je niet uit het verhaal haalt.

In het Engels is het derde boek rond Parker al uit en staat het vierde op stapel. Laten wij allemaal bidden tot Blloan dat zij ook deze delen zullen uitbrengen.

De organisatie

Tekst & Tekeningen: Darwyn Cooke

Blloan

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Ssshhhhhht!

Retera heeft intussen een twintigtal albums bij elkaar getekend met zijn sullige held in de hoofdrol. En nu is daar “De foto & de mandarijn”, dat door de uitgeverij als graphic novel gepromoot wordt. Een poging tot serieuzer werk vermoedt men dan. Ik ga er hier niet aan beginnen, de litanie waarin ik roep en keel dat de term “graphic novel” nergens op slaat, dat wat mij betreft de gewone strookjes van DirkJan ook literatuur zijn, ah ja want die zijn te vergelijken met cursiefjes en dat is toch ook een literaire vorm? En dan nog het volgende: 104 pagina’s in stripvorm op pocketformaat is toch eigenlijk geen novel maar eerder een novelle? Enzovoort. En zo verder.

Gra ·phic no ·vel: de m –s: nietszeggende term die vooral gebruikt wordt om oogkleppers die anders geen strip zouden aanraken te verleiden tot het laten vallen van vermelde oogkleppen en die door uitgeverijen op gelijk welke strip geplakt wordt om hogere verkoopscijfers te halen.

Nu ja, zolang de stripmaker er beter van wordt mogen ze van mij alles als graphic novel aanbieden. Maar we wijken af. Waarom krijgt deze strip die vlag? En dekt die de lading?

Hoewel ook in dit boek DirkJan de hoofdrol speelt is al meteen duidelijk dat we met een heel ander diertje te maken hebben. Ja, er is droge humor, ja er valt te lachen, maar dan eerder een beetje ongemakkelijk. Denk “The Office” of “In De Gloria”, cringe humor, zoals dat dan heet.

DirkJan is hier niet langer een eendimensionale snul maar een stripfiguur waar Retera zichzelf op projecteert. “De foto” en “De mandarijn” zijn eigenlijk twee perfect op elkaar aansluitende kortverhalen. In het eerste verhaal, dat vroeger al eens apart uitkwam in de Pincetreeks, beschrijft Retera hoe een schuchtere en verliefde schooljongen zijn grote liefde niet durft aanspreken en dan maar een plan bedenkt om ongemerkt een foto van haar te maken. En dat met even hilarische als tragische gevolgen.

In het tweede deel zijn we vier jaar later en de hoofdfiguur onderneemt, gestuurd door boodschappen uit gelukskoekjes, een Odyssee naar Parijs, alwaar die geliefde zich nu zou ophouden. Buiten DirkJan/Retera zijn er geen vernoemenswaardige personages. We worden het verhaal doorgesleurd aan de hand van een monoloog en enkele denkballons. En meestal zelfs dat niet eens. Retera neemt immers de tijd. Een groot deel van deze strip bestaat uit slechts de verstilde beelden van een door een desolaat en verlaten Parijs zwervende Dirktera. Door middel van schaduw en perspectief weet Retera die platen een ongelofelijke emotionele lading te geven. Onderbroken door af en toe een grap lees je, of beter: zie je, de wanhoop van het hoofdpersonage voortschreiden.

Dit gegeven wordt ten top gedreven als DirkJan/Retera uiteindelijk voor de deur staat van het huis waar het meisje zou moeten wonen. De actie verstilt plots nog meer. In zeven beelden, verspreid over 4 pagina’s weet Retera perfect de typische twijfel van een adolescent op liefdespad te vatten.

Retera past ook zijn stijl aan: geen felle kleuren maar zwart-wit. Geen zwarte schaduwen maar rasterwerk. Prachtige verzichten van steden. Een tekenfilmachtige hoofdpersoon met een soms bijna realistisch getekende achtergrond. Het perfecte recept om de lezer het verhaal in te trekken: makkelijk om je te identificeren met de hoofdfiguur en een achtergrond echt genoeg om als “waar” over te komen.

Zeer mooie uitgave ook: hardcover, bedrukte kartonnen cover met reliëf, prachtig papier en de barcode verwerkt in de tekening op de achterkant. Klasse, als het ware.

Je hebt dit boekje op 10 minuten uit als je doorleest, je kan een veelvoud aan minuten genieten als je de prenten en stilte helemaal tot je laat doordringen en de inhoud blijft nog langer dan dat in je ziel haken.

De foto & de mandarijn

Tekst & tekeningen: Mark Retera

Oog & Blik/De Bezige bij

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Horten en stoten

Jean-Claude Servais heeft intussen de gezegende leeftijd bereikt waarop leerkrachten, treinbestuurders, ambtenaren en steuntrekkers op pensioen mogen gaan. Met andere woorden: de man heeft al een karrenvracht aan strips geproduceerd. Jaren geleden, toen ik er waarschijnlijk te jong voor was, leende ik enkele van zijn strips uit de lokale bibliotheek. Het bleek dat ze meestal over de Ardennen gingen en dat er amper iets in ontplofte. Bummer. (PM)

Gelukkig stonden er wel naakte vrouwen in. Toch nog iets dat kon boeien. De verhalen bekoorden me niet. “Veel psychologisch gezwets”, dacht ik toen. Wanneer het internet zijn intrede deed had ik plots ook geen behoefte meer aan Servais en zijn naakte dames, dus: exit stage right Jean-Claude.

Met lichte tegenzin begon ik aan “De laatste bronst” en slaakte een diepe zucht toen ik op pagina negen hele lappen tekst die uit een roman van één van de personages bleken te komen zag staan. Oh boy. Ik overwoog even om deze tekstblokken over te slaan maar zo ben ik niet opgevoed. En zowaar: die teksten waren zo slecht nog niet.

Het verhaal begint kalm met een fan van een schrijver die haar idool ontmoet. Ze bezweert de man dat haar eventuele zoon of dochter later een bekend romancier zal worden. De schrijver wenst haar geluk en plots zijn we meer dan twintig jaar verder. De vrouw zit in een gesticht, leeft in een droomwereld en zal voor het eerst haar volwassen dochter ontmoeten.

Die, moet ik zeggen, zeer aantrekkelijke dochter kan enkel communiceren met moeder binnen de strikte grenzen van moeders droomwereld en laat zich overhalen om een roman te schrijven. Dochterlief verwacht er niet teveel van maar neemt zich toch voor een boek neer te pennen al was het maar om tot haar moesje door te dringen. Boem: nog romanfragmenten.

Het verhaal switcht naar de schrijver die op een gigantisch kasteeldomein inspiratieloos zit te wezen. Zijn jachtopziener blijkt dagboeken bij te houden over de omliggende bossen en in het bijzonder de gedragingen van de daar vertoevende herten. Wham: een derde soort fragmenten.

Langzaam maar zeker verweeft Servais deze drie invalshoeken en zijn personages tot een thriller die best kan beklijven. Meer nog: hij heeft mij een keer of twee liggen gehad met een plotwending die ik niet zag aankomen. Ik wil niet stoeffen maar 90% van de plotwendingen vandaag de dag ruik ik al van op een boogscheut of drie afstand. (waarschijnlijk ligt dat eerder aan het onvermogen van scenaristen heden ten dage om met originele twists te komen aankakken)

Nog imposanter wordt het echter als aan het einde van het boek, in een appendix, één en ander uit de doeken wordt gedaan. De prozafragmenten komen uit boeken van vrienden van Servais. Servais heeft dus rond de verhalen van zijn maten een compleet nieuw verhaal geweven. Niet zo extreem moeilijk omdat het spelletje ook zou werken met drie totaal andere auteurs maar Servais weet op een slimme manier een soort van intertekstuele context op te roepen. Hij zet je als het ware aan het associëren en op de duur zie je geen herten meer baltsen maar de figuren uit het verhaal die een dodelijke dans uitvoeren.

In de goed gestoffeerde appendix kom je vooral meer te weten over de drie andere auteurs wiens werk heeft bijgedragen aan “De laatste bronst”: biografieën en excerpten. Wel zo fideel van Servais.

De tekeningen zijn soms een beetje stug en strak als het op personages aankomt maar de natuurlandschappen, kastelen en lappen bloot vel van Servais zijn wel om vingers en duimen bij af te likken.

Servais levert hier in de herfst van zijn leven eigenlijk een zeer geslaagd stukje mixed media af. Niet slecht voor een pensioengerechtigde.

De laatste bronst

Tekst & Tekeningen: Servais

Kleur: Guy Raives

Dupuis – Collectie Vrije Vlucht

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Afschuwelijk

Vijf verhalen koos Kriek en geen enkel daarvan is minder dan een grafisch hoogstandje. Kriek werkt alles uit in zwart-wit (een zeer donker bruin in het boek zelf, wat nog toevoegt aan de sfeer) en rastert naar lieve lust.

Horror beleef je doorgaans door mee te leven met de personages dus is het nodig dat die geloofwaardig zijn. Kriek weet zijn personages gelukkig zeer veel expressiviteit aan te meten. Ze acteren als het ware op het toppunt van hun kunnen. In veel strips is het zo, net zoals in films, dat een slecht getekende prent of een slecht acterend personage, je uit de suspense en flow van het verhaal kan trekken. In dit boek zit je echter gebeiteld wat dat betreft. Mijn ogen waren aan de pagina’s gekluisterd.

Ook met ritme en flow zit het snor. Adaptaties van proza verzanden al snel in een staccato dat dicht aanleunt bij illustraties in plaats van bij strips. Sommige verhalen in deze bundel zijn nogal tekstzwaar maar dan wel steeds in dienst van de sfeer. Kriek vertelt nooit als hij kan laten zien. En zo is het goed.

Kriek heeft altijd al een archaïsche en toch poppy tekenstijl gehad die hij nu consequent opdrijft, echter nooit zonder te verbluffen. Deze verhalen lijken rechtstreeks uit de Creepy of Eerie magazines in hun gouden tijd te komen. En komende van mij is dat een groot compliment.

Ongeveer de enige zwakte die dat soort verhalen soms hadden was de plotwending op het einde. Zo ook in deze bundel. Twee van de drie verhalen hebben een zogenaamde twist op het einde, een verrassende wending in het verhaal. Je ziet die echter steeds van ver aankomen. In het begin van de twintigste eeuw zullen die apotheosen hier of daar wel eens nattigheid langs iemands benen hebben doen lopen, maar hier en nu: nee. Kriek kan er uiteraard niet aan doen dat het bronmateriaal een dergelijke plot heeft en grafisch en striptechnisch zijn het nog steeds juweeltjes dus: geen erg.

De andere verhalen zijn eerder sfeerscheppende stukken die hier en daar een tipje van de sluier oplichtten en tonen wat voor afschuwelijks daar mogelijks onder zit en die slagen erin om te beklemmen tot aan het einde. Het betere rilvoer, u op esthetische wijs aangeboden.

Het boek is prachtig uitgegeven en helemaal in thema gelay-out en heeft een voorwoord en een afsluitend stukje met meer info over Lovecraft en zijn obsessies. Kriek strooit duchtig in het rond met illustraties en zelfs de nummering van de bladzijden is van een thematische aansluitbaarheid. Nice.

Kriek lijkt zich in deze bundel te focussen op Dagon en zijn vismensen. Cthulhu, Nyarlathotep en Yog-Sothot komen niet aan bod. Ik hoop dat dat wil zeggen dat Kriek aan nog drie opvolgers werkt. En als u niet weet wie al die kwistenbiebels zijn, dan staat u nog heel veel leesplezier te wachten.

H.P. Lovecraft – Het onzienbare en andere verhalen

Erik Kriek

Oog & Blik

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Soap

Grote bambi-ogen, overacting, flitsende actie die soms een gebrek aan verhaal verbergt, machogedrag, veel geblaat en weinig wol… Doorgaans is manga niet echt mijn ding. Natuurlijk zijn er Akira en konsoorten, obligate meesterwerken die men als rechtgeaarde striplezer moet gelezen hebben. Maar ik had nooit gedacht dat ik nog een manga zou lezen die noch een meesterwerk, noch een op mijn zenuwen werkende strip is. (PM)

De kaarten blijken toegang te geven tot een apocalyptisch slagveld. Men gebruike de kaart in een telefooncel, men beantwoorde een paar vragen en als men uitgekozen wordt sta je binnen de kortste keren tussen rokende ruines die vergeven zijn van angstaanjagende monsters. Langzaam maar zeker komen we te weten dat dit gedoe één groot spel is. Elke keer als iemand naar dat vreemde landschap wordt getransporteerd is het de bedoeling dat die ergens een telefooncel kan bereiken waardoor hij of zij weer in de echte wereld terecht komen. De opdrachten worden steeds moeilijker en al snel blijkt dat de hoofdprijs van deze opdrachten geen roem of centen inhoud maar het lot van de wereld.

Op zich klinkt dat niet zo bijster boeiend of origineel. De eerste twee albums konden mij niet bekoren, maar in dit derde deel lijkt alles op zijn plaats te vallen. Deze aflevering speelt zich helemaal af in de wereld van Psyren en de actie spat ervan af. De hoofdpersonages zijn constant in de weer met overleven, vechten en discussiëren over de te volgen strategie.

Klakkeloze actie is niet mijn ding, des te verrassender dus dat net dit deel ervoor zorgde dat ik het verhaal werd ingetrokken. Dat ligt voor een groot deel aan de ontwikkeling van de plot en de manier waarop de actie wordt behandeld. Langzaam maar zeker komen we meer te weten over de wereld van Psyren. Ik ga hier nu niet verraden wat, maar kan alleszins zeggen dat het qua originaliteit en spanning de juiste kant lijkt op te gaan.

De forte van de actie is dat er niet oeverloos heen en weer gemept of geschoten wordt maar dat de deelnemers aan het spel echte puzzels moeten oplossen. Er moet nagedacht worden over hoe ze welk monster zullen aanpakken. Elke persoon heeft ook een bepaalde speciale geestelijke kracht, het blijft natuurlijk manga, maar het is interessant om te lezen hoe ze ertoe komen om bepaalde krachten op trefzekere wijze te bundelen om één of andere misbaksel uit te schakelen.

Ook de mix van personages is er bal op. We krijgen hier te maken met een spierbundel die vroeger een nerd was, een arrogante, egoïstische betweter, een meisje dat al zeer lang in de wereld van Psyren ronddwaalt en dus de de facto leidster is, een ijdele filmster, en nog enkele andere interessante jongsters. Dat er ook nog een driehoeksrelatie in het spel is maakt de interactie des te smeuïger.

In de traditie van dit soort manga lijken de personages puur op willekeur en emotie reagerende, ongestuurde projectielen. Het lijkt alsof ze alles wat ze denken en willen er meteen uitflappen. En elk greintje aan reactie of emotie wordt dan nog eens tot in het oneindige gedramatiseerd. Normaal gezien werkt dit ferm op de zenuwen maar in “Psyren” lijken die verhaalingrediënten express tot zulks hoog niveau getild dat het geheel vrij hilarisch wordt. Iwashiro blijft ook consequent in zijn karaktertekeningen. Op die manier vermijdt hij dat het ongeloofwaardig wordt en bereikt hij bij de lezer een soort van extreme suspension of disbelief.

De tekeningen zijn vrij gedetailleerd en gelardeerd met arceringen, dunne lijntjes en pointillisme. Op hun best zijn die meesterlijk uitgevoerd, op hun slechts vrij onoverzichtelijk. Waarschijnlijk heeft het kleine formaat van dit boek daar veel mee te maken. Maar dat is ook typisch voor manga zeker?

Een lekkere snack voor de meerwaardezoeker met open geest die tussen het lezen van zware graphic novels door ook eens graag iets luchtigs verteerd.

Psyren nr. 3

Tekst & Tekeningen: Toshiaki Iwashiro (en staf)

Kana

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Old Skool

Dargaud gaf vorig jaar drie dikke integrale bundelingen uit van de reeks Pin-up van scenarist Yann en tekenaar Philippe Berthet. De drie integralen verzamelen de nummers 1 tot en met 9 die verschenen tussen 1994 en 2005. Ze moeten waarschijnlijk als speerpunt dienen voor album nr. 10, “Het dossier Alfred H.”, dat ook onlangs uitkwam. Een stilte van 6 jaar tussen het laatste en het nieuwste album zorgt er immers voor dat de lezersinteresse taant. (PM)

De reeks draait om Dorothy Partington, een sexy dame, die in de eerste 3 albums, op vrij korte tijd, van muurbloempje tot dolle Mina uitgroeit. In chronologische volgorde beleeft ze avonturen tijdens WOII (nrs. 1-3), op een filmset van Alfred Hitchcock (nr. 10), tijdens de Koude oorlog (nrs. 4-6), in Las Vegas tijdens de Vietnamoorlog (nrs. 7-8) en op Hawaï (nr.9).

De grote troeven van deze reeks zijn de mooie mannen en vrouwen, de door het verhaal gevlochten historische personages en gebeurtenissen, de ingewikkelde noirachtige plots en de fantastische tekeningen.

Yann en Berthet zorgen ervoor dat Dorothy, of Dottie, steeds in situaties terecht komt die haar nopen tot het rondrennen (of het in het bed duiken) in haar nakie. Het meesterschap van Yann zorgt er echter voor dat die stomende scènes nooit gratuit worden. Zo staat ze in de eerste cyclus model voor een kunstenaar die bommenwerpers voorziet van pin-ups en voor stripfiguur Poison Ivy, getekend door iemand die verdacht veel op Milton Caniff lijkt. In de twee afleveringen waarin ze avonturen beleeft in Vegas treed ze dan weer in dienst van een jonge Hugh Hefner. Dat ook haar tegenspelers –en speelsters zich af en toe eens blootgeven zal u niet verassen.

Die insteek is gegeven voor een stripreeks die “Pin-up” heet maar zou nog niet half zo geslaagd zijn zonder de tekenpen van Berthet. Zijn ronde, wulpse vormen evoceren de jaren vijftig, de hoogdagen van de pin-up, met verve. Fans van Betty Boop zullen aan deze reeks zeer veel plezier beleven.

De mooie mensen zijn echter slechts de kersen op de taart. Wij lezen deze strips voor het verhaal, niet voor de prentjes meneer. De plots van Yann zijn soms heel ingewikkeld. (Nog een voordeel van de integrales is dat je die dus in één keer tot u kunt nemen) Voor de noir liefhebber is het smullen van de diverse plotwendingen en verassende verhaallijnen die doorheen de reeks lopen.

Soms vergaloppeert Yann zich echter en laat hij teveel gebeurtenissen in zijn verhaal het gevolg zijn van toeval. Op zich geen ramp, dit is nog altijd een stripreeks, geen documentaire. Maar meer dan dit zou voor de oplettende lezer misschien irritant geweest zijn.

Die suspension of disbelief heeft men ook nodig als men alle albums snel na elkaar tot zich neemt. Dottie blijft er constant als een lekker, jong ding uitzien. Zelfs al speelt de reeks zich af van ergens in de jaren veertig tot ergens in de jaren zeventig. Hmmm. In ongeveer elk verhaal wordt een uitgebreide nieuwe cast van nevenfiguren geïntroduceert dus daar zit het wel snor met geloofwaardigheid.

Het is natuurlijk één van de concepten van de reeks om het over historische gebeurtenissen te hebben en hoe meer decennia er aan bod komen, hoe interessanter. Dus die eeuwig jonge Dottie wordt de makers vergeven. Ik geef toe dat ik ook niet geïnteresseerd ben in de naakte exploten van bejaarden.

De historische omkadering is de sterkste troef van de reeks. Een hele hoop gebeurtenissen en bekende figuren passeren aan ons lezersoog: JFK, Bugsy Siegel, Howard Hughes, Jane Fonda, Alfred Hitchcock, Milton Caniff, etcetera. Het leuke is dat Yann de waarheid met voeten treedt en die personen ook een actieve, dus historisch incorrecte, rol laat spelen in zijn verhalen. Het is leuker lezen over wat zo’n figuur misschien had kunnen uitvoeren in zijn tijd dan wat hij echt, 100% zeker volgens de officiële bronnen, heeft gedaan.

De drie integrales hebben elk een toegevoegd dossier waarin, telkens met een inkleding en sfeer die bij de verhalen horen, op luchtige wijze informatie en documentatie over de desbetreffende era’s wordt gegeven. Die zijn zeker de moeite waard om te lezen, niet in het minst door de thematische tekeningen en schetsen van Berthet die de zaak opfleuren.

Eén minpuntje is dat de tekeningen in album nr. 9 en 10 een beetje aan authenticiteit inboeten. Deel 1 tot 8 hebben een ietwat floue inkleuring die zeer goed bij het tijdsgewricht past terwijl vanaf deel 9 de computerinkleuring haar intrede doet. Men wisselt ook enkele keren van inkleurder maar van nr. 1 tot 8 weet men de kleuren consistent en “in character” te houden. De twee laatste albums zijn zeker niet slecht ingekleurd maar zien er, in vergelijking tot de andere albums, iets strakker, kouder en afstandelijker uit.

Een zeer intelligente reeks die steeds weet te entertainen, in supermooie uitgaves gegoten. Een ware gek (of een crisislijder) die zich deze albums niet aanschaft.

Pin-Up

Dargaud

Tekst: Yann

Tekeningen: Philippe Berthet

Kleur: Topaze (nr. 1-6), Bertrand Denoulet (nrs. 7-8), Dominique David (nrs. 9-10)

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Smaakvol

Een strip van uitgevrij Sombrero. De iets guitigere striplezers onder ons weten wat dat betekent: porno. En toch geeft Sombrero af en toe iets uit dat meer is dan double penetrations en money shots. Zo ook “In Articulo Mortis”. (PM)

Wat mij betreft is die geheimdoenerij nergens voor nodig. De seks afgebeeld in deze strip is namelijk nooit goor. Okay, er zijn orgieën en men schuwt de achterdeur niet, maar alles wordt smaakvol in beeld gebracht en we leven in 2012. Ik begrijp echter dat men niet voorzichtig genoeg kan zijn als men bijvoorbeeld afhangt van opdrachtgevers.

Het verhaal van deze strip is niet van de poes want niet echt lineair en recht door zee te noemen. Een nogal schaarsgeklede en bandeloze vrouw blijkt een soort gids die stervenden naar het dodenrijk moet leiden. In dit verhaal ontfermt ze zich over ene Gaius, een stervende Romein. Om hem op weg te helpen naar zijn uiteindelijke bestemming gaat zij op zoek naar 4 voorwerpen die belangrijk zijn geweest in zijn leven.

Het verhaal flitst heen en weer tussen het heden, waar de voorwerpen gevonden moeten worden, en het verleden, waarin de levensloop van Gaius geschetst wordt. Halo doet dat op vrij dromerige en poëtische wijze en gebruikt zeer veel metaforen, symboliek en dergelijke meer. Die keuzes staan garant voor zeer veel sfeer maar dus niet voor een makkelijk te volgen plot. Ik vind dat niet erg maar het is maar dat u het weet.

De scènes die zich afspelen in het Oude Rome zijn makkelijker te volgen en lijken initieel een verhaal in gang te zetten dat de doorsnee geschiedkundige strip niet overstijgt. Gaandeweg sluipen er echter mythologische elementen het verhaal binnen die leiden naar een ontknoping die van een verassende schoonheid en originaliteit getuigt.

De strip is op visueel en inhoudelijk vlak ook verbazend goed gedocumenteerd en wordt zelfs geïnjecteerd met historisch correcte humor. Het is eens wat anders in een pornostrip.

Grafisch is dit boek evenmin een makkelijk tussendoortje. Halo experimenteert met het combineren van computergegenereerde beelden en ruwe potloodschetsen. Hij weet daarmee verassend genoeg een beeldtaal te creëren die één geheel vormt. De wirwar aan technieken vormt een nieuwe, op zichzelf staande techniek in plaats van de strip tot een warboel te reduceren.

En dan de seks. Hoewel overvloedig en steeds aanwezig is die met het verhaal vervlochten. Zij maakt deel uit van het dagelijkse leven en is ook thematisch op zijn plaats. Hoewel ze, volgens de regels van de kunst, inderdaad onder te brengen valt onder de noemer “porno”, penetraties galore, staat ze voor iets meer. Dit is geen strip voor de doorsnee masturbator die een snel kwakje kwijt moet.

Voor de avontuurlijke lezer is dit boek een must. Een unicum in ons taalgebied zelfs.

In Articulo Mortis – Nr. 1 De droom van Icarus

Alexander Halo

Sombrero

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Malloten

Striplezertjes die de namen Luc Cromheecke en/of Laurent Letzer horen denken spontaan aan hun tragikomische creatie Plunk. Het duo stripmakers scoorde in het verleden echter al met de avonturen van Tom Carbon. (PM)

Gelukkig is er nu de uitgeverij Strip 2000 die een deal sloot met Cromheecke en Letzer om de oude, moeilijk te verkrijgen albums 1 tot 4 opnieuw uit te geven en meteen ook nieuw werk de markt op te gooien.

Tom Carbon is een typische stripfiguur: we kennen niets van zijn achtergrond, familie, geschiedenis, job of dergelijke meer. Net zoals Kuifje is hij een wit blad dat langzaamaan ingekleurd wordt. Is er voor het verhaal een kind nodig, dan heeft hij plots een neefje.

Die striplogica beperkt zich echter niet tot het personage zelf maar wordt ook in de verhalen tot het uiterste doorgedreven: als een ijskast een deur naar de Middeleeuwen blijkt te zijn, dan is dat gewoon zo. Te nemen of te laten.

Dit zesde album bestaat dus volledig uit nieuw werk. Er is al meteen een groot verschil met de eerste vier albums. Omdat Tom Carbon ten tijde van de uitgave bij Dupuis ook in het tijdschrift Robbedoes gepubliceerd werd maakten Letzer en Cromheecke in die tijd korte, afgeronde verhaaltjes. Dit zesde album is echter één lang verhaal. Het duo krijgt voor het verhaal versterking van Fritzgerald, bekend van scenario’s voor Taco Zip.

Het scenario is van een van de pot geruktheid die we kennen van vroeger. We krijgen marsmannetjes, gekke professors, een planeet waar men enkel plezier kan beleven, zuipende flikken, enzovoort op ons bord gesmeten. De plot zit dan nog eens boordevol personages én we krijgen drie flashbacks te verwerken. Het is een wonder dat het overzichtelijk blijft, maar Letzer en Fritzgerald weten ons met vaste hand doorheen alle plotlijnen te loodsen.

Belangrijker is echter de humor. Die gaat van slapstick tot absurdisme en van woordgrap naar situatiehumor. Opmerkelijk is dat vrijwel elke grap geslaagd is. Bij dit soort albums krijg je doorgaans voor elke goede grap een minder geslaagde grap of drie voor de kiezen. De makers lijken ervan doordrongen dat de humor eveneens het bestaansrecht van hun strip is en zorgen ervoor dat geen enkele grap minder is.

Je moet natuurlijk voor dit soort lolligheden zijn. Ik vind variaties op de tuinhark waar men op trapt en die vervolgens in het gezicht slaat en onomatopeeën als “KLOENSJ” persoonlijk hilarisch maar misschien is dit niet elkeens pakkie an.

Over de tekeningen kunnen we kort zijn. Cromheecke heeft zijn warrige dikkeneuzenstijl al lang geleden op punt gezet. Hij is een meester van expressie, timing en zwier. Net wat belangrijk is in humorstrips.

Voor nostalgisten is dit een geschenk uit de hemel, voor striplezers die nog nooit van Tom Carbon gehoord hebben een te ontdekken pareltje. En er is nog meer goed nieuws: op het einde van dit zesde album wordt ons al een zevende beloofd…

Tom Carbon Nr. 6 – Lunatoys

Tekeningen: Luc Cromheecke

Tekst: Laurent Letzer & Fritzgerald

Strip 2000

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Vaart

Het maatschappijkritische zit, zoals u al raden kan, vooral in het verhaal van de jonge voetballer. Zonder je iets door het strot te willen rammen schetst Baru de uitzichtloosheid van een bestaan in wat voor ons slechts een vakantiebestemming is, maar voor vele andere mensen een brute realiteit: Afrika.

De exploten van de jonge voetballer die in het westen terecht komt, de ontberingen die hij moet doorstaan en de constante angst om opgepakt te worden door de politie worden door Baru in een vlotte en spannende vertelling gegoten. Magistraal ook hoe hij de aanleiding van het vertrek van de jonge voetballeur, en vooral waar dat uiteindelijk op uitdraait, beschrijft.

De tweede plotlijn is er één van het genre dat in films vaak “heist” genoemd wordt: het plannen en uitvoeren van een ingewikkelde misdaad staat centraal. U kunt alle geijkte ingrediënten verwachten: verraad, plottwists en spectaculaire achtervolgingsscènes. Het feit dat het hier om bejaarde boeven gaat is een meerwaarde voor het verhaal, enkel en alleen al omdat die invalshoek weer eens wat anders is. Vooral de kijk van het trio op het leven en de misdaad en het contrast met de kijk van de jongere generatie criminelen levert entertainend leesvoer op.

Dat beide verhalen uiteindelijk met elkaar verweven worden wist u al, dat Baru dat naadloos weet te doen geef ik u hier gratis mee. De ontknoping is verassend en steunt meer op realistische plotwendingen dan we gewend zijn in dit soort verhalen. Wat mij betreft is ook dat een voordeel.

De tekeningen van Baru zijn een streling voor het oog. Vooral de manier waarop hij actie en beweging in zijn op het eerste zicht statische stijl weet te steken is een opsteker. Zonder overdadig gebruik van vluchtlijnen en dergelijke weet Baru zijn pagina’s toch flitsend te presenteren. Ik heb het nu niet alleen over de scènes waarin geschoten en gecrasht wordt. Ook de voetbalscènes kennen een vorm van elegantie die er niet om liegt.

Af en toe moest ik toch een wenkbrauw optrekken omdat het verloop van bepaalde gebeurtenissen niet helemaal duidelijk was. Enkele pagina’s later komt de aap echter steeds uit de mouw en dus ik vermoed dat deze passages geen voorbeeld van onkunde zijn maar eerder een techniek om suspense op te bouwen.

Een minpuntje dan: de cover wist me niet meteen te overtuigen. Ik dacht eerst met een kinderboek of iets dergelijks te maken te hebben. Een kort rondje Google leerde me dat ook de originele Franse cover niet om over naar huis te schrijven is. Toch vreemd voor zo’n grote naam.

Maar soit: de inhoud primeert en die is om duimen en vingers, en misschien zelfs ook lippen en tenen, bij af te likken.

Laat die bassen beuken, Bruno!

Baru

Sherpa

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Schoon

Op de eerste pagina van het boek zien we een stamboom. Daaraan valt te zien dat we hier niet met een doorsnee familie te maken hebben. David is 20 jaar ouder dan zijn (tweede) vrouw, zijn dochter uit zijn eerste huwelijk is een alleenstaande moeder en zijn dochter uit zijn tweede huwelijk zou zijn kleindochter kunnen zijn. Natuurlijk is zo’n “afwijkend” gezin niet zo vreemd tegenwoordig maar menig stripmaker (of andere scheppende kunstenaar) zou met het thema “kanker” wel al genoeg op zijn bord geschept hebben en het bij een doorsnee gezin houden.

Vanistendael belicht deze familiesituatie op zeer verstandige wijze: als de normaalste zaak van de wereld, en dat is het ook. Meer nog: ze gaat er slechts zijdelings op in. Dit gezin bestaat gewoon, met alle eigenheden en speciallekes die voor elkeen opgaan.

Het boek is opgedeeld in hoofdstukken waarin we de situatie vanuit het standpunt van de verschillende familieleden kunnen beleven. Een aanpak die het boek een grote gelaagdheid bezorgt en tevens ook voor de nodige afwisseling zorgt. In het bijzonder de onschuld en naïviteit van dochtertje Tamar en haar beste vriendje Max zorgen voor de hier broodnodige adempauzes.

Vanistendael slaagt er in om een boek over kanker leesbaar en betrekkelijk luchtig te houden. Dat wil echter niet zeggen dat het niet schrijnt. Het is echter een bitterzoete pijn. In dit boek wordt door middel van de dood ook het leven en de liefde gevierd. Door te tonen wat de familie zal verliezen toont Vanistendael ook wat de familie had. En wat ze hadden was mooi.

Een gevaar in boeken als dit is dat men te melig of poëtisch wordt. Vanistendael begeeft zich vaak op zeer dun ijs maar slaagt erin om daar slechts bij een enkele scène door te zakken. Slechts eenmaal vond ik het “erover”. Dat is een zeer persoonlijk sentiment en ik kan nogal een stuk chagrijn zijn soms dus de kans is groot dat u, beste lezer, zich er niet aan zal storen.

Vanistendael exploreert in deze strip ook verder haar medium. Meer dan in “De maagd en de neger” experimenteert ze met ritme, camerastandpunten en bladindeling. Steeds met groot succes. Vernieuwend is het niet maar men ziet dat de tekenares nieuwe paden wenst te betreden en dat is een vereiste om als kunstenaar interessant te blijven.

Uiteraard is er ook de toegevoegde dimensie van kleur. Vanistendael weet kleur niet enkel te gebruiken als sfeerschepper maar eveneens als symbolische meerwaarde voor bepaalde sequensen. De tekenstijl is ruwer en minder uitgewerkt dan in haar vorige boeken. Dat past wonderwel bij haar verhaal. De symbiose tussen deze manier van tekenen en kleuren is zeer geslaagd. Wat Vanistendael deze keer niet in inkt op papier zet vult ze aan met haar kleuren.

Het uitgepuurde uiterlijk van de personages is nog steeds vintage Vanistendael en valt te vergelijken met het werk van Quentin Blake, maar dan iets serieuzer.

Dit boek is een grote stap vooruit voor Judith Vanistendael en het is een kleine stap voor u naar de stripboer. U begrijpt me wel.

Toen David zijn stem verloor

Judith Vanistendael

Oog & Blik – De Bezige Bij

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Magisch

De drie verhalen in dit boek hebben allemaal dezelfde enigmatische en mysterieuze hoofdrolspeler gemeen. Doch, hij is geen Thorgal die het verhaal voortdrijft. Eerder is hij de katalysator waarrond elk van de drie verhalen wordt opgebouwd. De echte hoofdrolspeler in deze verhalen is de gemeenschap.

Elk hoofdstuk draait rond een groep doorsnee mensen, simpele Jannen (en Jeanninen) met de pet. In het eerste deel is dat een dorp in één of ander bos dat door een corporatie half onteigend wordt, in het tweede deel gaat het om een vissersdorp dat plaats moet maken voor een toeristisch recreatiedomein en in het laatste verhaal gaat het over een groep arbeiders en hun gezinnen die zich afzetten tegen de rijke patroons van de fabrieken waarin ze werken.

De thematiek zou u al duidelijk moeten zijn: sociale onrechtvaardigheid en het verzet van de kleine man tegen de grote, rijke boosdoener. Toch loopt Christin niet in de val van zwart en wit. Hij weet genoeg onnozelaars en onsympathieke personages aan beide kanten van zijn medaille te placeren om gewag te kunnen maken van nuance.

In elk van de verhalen doet er zich plotsklaps een veelal onverklaard voorval voor dat de gemeenschap op stelten zet: het dorp gaat vliegen, de kluizenaar blijkt een echte tovenaar, de ideale stad van de toekomst verrijst uit de grond voor eenieder die zich daar wil vestigen. Kristin overdrijft de magie in zijn verhalen niet en houdt het meestal bij één realiteitsvervagende plottwist. De gevolgen van zijn spielerei zijn veel belangrijker. Aan de hand van de twist, die het normale, alledaagse leven ontwricht, ontleed hij zijn personages. Zo worden de dynamieken die onze samenleving (spijtig genoeg) kenmerken duidelijk vanuit het innerlijk leven van de hoofdfiguren.

Ik sta er steeds van te kijken als sommige mensen een bepaald werk “actueel” noemen en daar dan nog versteld van staan ook. “Amai, in Lord of the rings gaat het over oorlog en nu zijn er ook nog oorlogen.” Zoiets. Ik zal dus niet snel die kaart trekken. Elk verhaal met een beetje thematische diepgang blijft immers, totdat we over een jaar of tienduizend het punt van de gelijke samenleving voor alles en iedereen bereiken, altijd actueel. En toch durf ik stellen dat het laatste verhaal van de drie actueler is dan anderen. Met al die stakingen en de onrechtmatige verdeling van allerhande rijkdommen vandaag de dag komt deze hardcover op het juiste moment bovendrijven.

De uitgave is verzorgd, zoals we dat gewend zijn van Casterman, en in deze bundeling zit ook een kortverhaal dat nooit eerder in albumvorm verscheen.

U merkt dat ik het niet echt over Bilals tekenstijl heb in deze bespreking. Veel valt daar niet over te zeggen. Dat zie ik als parate kennis. In deze strips zien we Bilal de aanloop inzetten om met een gigantische sprong over de hoofden vele andere tekenaars een graai te doen naar genialiteit.

Recensie: Hedendaagse legendes

Tekst: Pierre Kristin

Tekeningen: Enki Bilal

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Conan

Ik moet eerlijk zijn: ik was geen fan van Marq van Broekhoven. “Peer de Plintkabouter” vond ik een niet zo denderend getekende gagstrip met doorgaans vrij voor de hand liggende pointes en “Marq denkt” heb ik niet gelezen. Maar na het lezen van de eerste “Jodocus de barbaar” ben ik van gedacht moeten veranderen. (PM)

Jodocus dook voor het eerst op in het Nederlandse stripblad Eppo maar werd intussen, na slechte cijfers bij een referendum onder de lezers, alweer afgevoerd. Uitgeverij Strip 2000 viste het personage echter op en gaf het eerste album uit.

Jodocus de barbaar is een regelrechte parodie op Conan the Barbarian en andersoortige fantasystrips. Van Broekhoven smokkelt ook enkele gegevens uit sprookjes het verhaal binnen. Toch is deze strip meer dan een simpele parodie. Van Broekhoven gebruikt enkel de uitvergrote basisgegevens van eerdere barbaren en vertelseltjes, niet de gebruikelijke plotlijnen.

Die plotlijn is in se ook niet zo bijzonder. Het gaat hier om een Cyrano de Bergeracesque persoonsverwisseling in een romantische relatie.

Dat klinkt misschien allemaal niet zo wervend. Waarom heb ik mijn mening over van Broekhoven dan herzien? Wel, de strip moet het niet hebben van de plot, belangrijker zijn de humor en de bizarre personages. In de trant van Donjon weet van Broekhoven met situatiehumor en grappige dialogen een zeer entertainende fantasystrip te maken. Orkachtigen die spreken over “lieve, tere vlindertjes”, een queeste naar een waterval die om de hoek blijkt te liggen, dat soort dingen.

Hoe onnozel de humor soms ook is, ik ben er voor gevallen. Dat ik niet plat ging voor “Peer de plintkabouter” en wel voor deze strip ligt deels aan de vorm. De absurditeit van van Broekhoven lijkt beter te werken in een ruimere setting.

Het metier dat hij opgedaan heeft door jarenlang Peer strookjes te tekenen gaat hem ook goed af in deze langere strip. Eén van de meest in het oog springende pluspunten aan deze strip is immers de timing en het ritme.

En ook met de tekeningen valt het me mee. Van Broekhoven is nog steeds geen meestertekenaar maar zijn stijl is wel geëvolueerd met deze strip. Zo zit er meer detail in de achtergrond of soms net niet, maar dan gebruikt van Broekhoven wel een gestilleerde decor met mooi afgewerkte silhouetten van een bos of iets dergelijks.

Ook de inkleuring doet veel. Die is simpel maar doeltreffend en heft de tekeningen naar een hoger niveau dan voorheen.

Op zich een spijtige zaak dat deze strip niet meer in Eppo verschijnt. Misschien omdat het een buitenbeentje is? Alleszins, ik heb het voor buitenbeentjes en deze strip gaat op de stapel “te bewaren”. Achteraan in de strip staat alvast een tweede album aangekondigd. Jottum.

Jododcus de barbaar nr. 1 – Een prinses ontsnapt

Marq van Broekhoven

Strip 2000

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/

Vaart

Die facelift werd ingezet met album nr. 47: “Onder de Seine”. Morvan en Munuera bleven aan het roer staan tot en met album nr. 50. Nadien nam Fabien Vehlmann (Alleen, Green Manor) de schrijfstok over en Yoann (Donjon Monsters) de tekenpen.

In “De schaduwzijde van Z” volgen de gebeurtenissen elkaar in razendsnel tempo op. Robbedoes, Kwabbernoot en Graaf Pancratius (de Zonnebloem van dienst) worden bijvoorbeeld aan het begin van het verhaal wakker op de maan. Een oude bekende van hen: Z, heeft hen ontvoerd om hen zijn nieuwe onderzoeksproject voor te stellen. Dat project wordt financieel ondersteund door een corporatie die, om wat return on investment te krijgen, eveneens een vakantieoord voor de superrijken op de maan heeft neergepland. En dan gaan de poppen aan het dansen.

Sabotage, vernielde hotelkamers, weerwolven, zonnestralen, verraad, complotten, enzovoort. Veel tijd voor karakterontwikkeling is er niet in dit album. Nu, voor mij is dat absoluut geen probleem. Albums met enkel actie hebben een relaxerend effect op mijn geest.

De plottwist worden afgewisseld met grappige situaties en hilarische nevenpersonages, met als toppers het hoofd van de security, een amalgaam van de gehele cast van “The Expendables”, en een rijke jonge popster genre Avril Lavigne. (ik kon op niemand anders komen, ben ik nu oud?) Er zitten ook redelijk wat amusante cameo’s en verwijzingen in deze strip. Geen voorbeelden. Ik wil uw puzzelplezier niet verpesten. De plottwists en grappen zijn niet allemaal even geslaagd en geloofwaardig maar zijn steeds op zijn minst entertainend en onderhoudend.

Extra pluimen gaan naar Hubert, die de inkleuring verzorgde. De sfeervolle scènes op de maan en het modernistisch aandoende decor dat Yoann aan het papier toevertrouwde worden door Hubert zeer doeltreffend en atmosferisch ingekleurd.

Conclusie: entertainend, grappig en zwierig. Dat kan dienen als een fantastisch voorgerecht. Ik hoop in een volgend deel echter wel dat er beetje gas terug wordt genomen om de karakters tot hun recht te laten komen. Kwestie van als lezer emotioneel geïnvesteerd te raken. Vroeger was dat iets voor vrouwen en stationsromannetjes, maar als nieuwe man weet ik dat ook wel te appreciëren. Zo. En nu terug naar de afwas.

Robbedoes en Kwabbernoot nr. 52: De schaduwzijde van Z
Fabien Vehlmann: tekst
Yoann: tekeningen
Hubert: kleur
Dupuis

Peter Moerenhout schrijft strips, schrijft over strips en interviewt stripmakers. Hij schrijft ook nog andere dingen en maakt muziek. Ga gerust eens kijken op zijn blog. Het doet geen pijn: http://petermoerenhout.be/